There are no advertisements in the Bahir Dar yet
https://avalanches.com/et/bahir_dar__1292935_04_02_2021

የኢትዮጵያ ስም አጠራር

እኛ በመስራቅ አፍሪካ የምንገኚ ህዝቦች ስለታሪካቺን አንዳንድ ሙሉ

ማስረጃ መሰጠት ብንቺም በተለይ ስለ ስማቺን አጠራር ግን የምናውቀው ነገር ምንም የለም። ሁሉም የውጭ ሀገር ሰወቺ የሰጡን ስም ነው።አብዛኛው የኢትዮጵያ ታሪክ ጸሀፊወች የኢትዮጵያ ማለት ከግሪክ ቋንቋ የመጣ ነው ይላሉ ።

ፊቱ በጸሃይ የተቃጠረ ህዝብ ማለት ነው ብለው ይተረጉሙታል ሀበሻ ማለት ደግሞ ድብልቅ ህዝብ ነው ብለው ይተረጉሙታል ። የኢታሊያን ቅኚ ገጂወች ኢትዮጵያን ሙሉ በሙሉ ተቆጣጥረው በነበሩበት ጊዜ ከላይ የተጠቀሱ ሁለት ስሞቺንን ትተው ኢጣሊያቂ ምራባዊት አፍሪካ የሚል ስም ሰጥተውን በዚህ ስም በይፋ ስንጠራ ነበር።

ይህ ስም ኢርትራንነ ሱማሌን የሚያጠቃልል ነበር። ስለስማቺን አሰጣጥ በተመለት ከዚህ በታቺ አቀርባዋለሁ

1ኛ የኢትዮጵያ ታሪክ ሙሁር የሆኑት ኮንቲሮሊኒ በ 1937 ዓም በደረሰው መጺሀፍ የራሱን መንግስት ያወጣው ስም ኢጣሊያቂ ምራባዊት አፍሪካ የሚለውን አጠራር ወደ ጎን በመተውና በመቃወም ኢትዮጵያና ህዝቦቿ በተባለው መጺሀፉ ከ3 በላይ የተጠቀሱ ስሞች ኢትዮጵያ የሚለውን በመምረጥ ትክክለኛ ስማቺን መሆን እለበት ስለአመነበት አስፍሮታል። 1000 ዓመት ከክርስቶስ ልደት በፊት ይኖር የነበረ ታዋቂው የታሪክና የግጥም ደራሲ ሆሜር ሀገራቺንን ኢትዮጵያን እያለ ገጥሞላታል። ከሱ በፊትም መጺሀፍ ቅዱስ ብሉኪዳን የኢትዮጵያ ስም ተጠቅሶ ይገኛል ። ስለዚህ ኢትዮጵያ የሚለው ስማችን ጥንታዊነቱ አያጠራጥርም ። ኮንቲ ሮሊኒ ከላይ በተጠቀሰው መጺሀፍ ሀበሻ ማለት በአረበኛ ቋናቋ ድብልቅ ህዝብ ከሚለው ቃለ የተወሰደ ነው የሚለው አባባለ ከእውነት የራቀ መሆኑን ሀበሻ ስማችን ከኢትዮጵያ ስማቺን በጥንታዊነት ቀደምትነት እንዳለው ኮንቲ ሮሲኒ ጠቅሶ የኢትዮጵያ የተለመደው ከክርስቶስ ልደትበኋላ ሲሆን ሀበሻ ግን ከክርስቶስ ልደት በፊት የምንጠራበት ነበር። ኢትዮጵያ የተከለለቺ ከተፈጥሮዊ ገጽታዋ አንድ ምድረ ገጽ አንድነት ያላትአገር ስትሆን ዋና አካሎ ግዙፍ የሆኑ ተራራማ ቦታወቿ ናቸው።እንደዝሁም ጥለቀት ባላቸው የመሬት ቁፋሮ የተከፋፈሉ ከፍተኛ ቦታወች ናቸው።የሰሜን የናይል ቆላማ ቦታ ቅጥያ ሲሆን እንደዝሁም በደቡብ በኩል ቆላማ ቦታ ያዋስናታል። ኢትዮጵያ በዘርዋ በኩል ዋናው የኩሽ ህዝብ ሃገር ተብላ ልትጠራ ትቺላለቺ። በሰሜን ከናይል ወንዝ በሰተምስራቅ እስከ መሃል አካሎ የሆነ አንድ ክፈል ብቻ ተቆርሶባታል። ይህ ማለት በሰሜን ሱዳን ከሰላ አውራጃ ማለት ነው ። ከደቡብ እና ከምስራቅ ከዘሮቿ አንድ ክፍል የሆነው ከቅርብ ጊዜ ወዲህ ተቆርሶባት ይገኛል። ኬንያና ጂቡቲ። አቢሲኒያ ሲባል በደቡብ በኩል አዋሺን የሚያዋስናት ሲሆን ዘርና ቋንቋ የኩሽና የሴምን የወሰዱ ህዝቦች የሚኖሩባት ናት። ባጠቃላይ ኢትዮጵያ ሲባል በተፈጥሮ ምድረ ገጽ እና የዘር ክልል የሚያመለክት ሲሆን አቢሲኒያ ሲባል ግን የአንድ ታሪካዊ ሂደት ወይም ወቅት የሚገልጽ ነው። የኢጣሊያ ቅኝ ገጂወች አውጥተውልን የነበረው 3ኛ ስም ግን በታሪክም ረገድ በቋንቋም ዘርፍ አጉል አጠራር ስለሆነ እንደ ኬንያ ኦጋንዳ ታንዛኒያ የመሳሰሉ በምስራቅ አፍሪካ ስላሉበወቅቱ የነበሩ ፋሺሽታውያን አገዛዝን ሳይፈራ ኮንቲ ሮሲኒ ውድቅ አድርጎታል።

ስለ ስማቺን ከፍተኛ ምርምር ያካሄደው ሰው ፈረንሳዊ ሻን ደረሰ ነው በ አፍሪካ ቀንድ የሚል አርእስት መጽሀፍት ከክርስቶስ ልደት በፊት 1500 አመት በጥንታዊ ግብጽ የተደረገው የባህር ጉዞ ባቲ ቤተ መቅደስ ተቀርጾ የሚገኘው ታሪካዊ ስእል በሚመረመርበት ጊዜ ነበር። የ5 መርከቦች ያቀፈ 350 ባህርተኞች ተካፍለውበት የነበረ ኮንቲ ሮሲኒ በአለም የመጀመሪያ ትልቅ የባህር ገጽታ (ጂኦግራፊ) ጉዞ ብሎ ሰይሞታል። ይህ ታሪካዊ ጉዞ ለማዘጋጀት ስሟን ታዋቂ ያደረገው አታሉ (ራማካ) ማካራ ተብላ የምትጠራ ንግስት ስትሆን እንደ ንግስት የራሶን ሀውልት እንድታሰራ በራሷ ስም ቤተመቅደስ እንድታሰራ በ 18ኛው ዲናስቲ የቱትሞሲስ 1ኛ ልጅ ነት።ይህ አጠራር ግን የሃባሻ ህዝብን የአክሱምን መንግስት ከመሰረቱት አንዱ ሲሆን የስድብ አጠራር አረበኛ ቋንቋ ድብልቅ የሚለው ምንም ግንኙነት የለውም በዚህ መሰረት ኢትዮጵያ አቢሲኒያ ተብላ ትጠራለቺ ። በጥንትጊዜ አረቦች “ቀይ ባህር ባህር አል ሃባሻ “| ብለው ይጠሩት እንደነበር ኮንቲ ሮሲኒ ባወጣው የጥንት ጂኦግራፊ ካርታ ያስረዳል በዚህም መሰረት ንጉስ ኢዛና የ አቢሲኒያ ንጉስ ተብሎ ነበር ይጠራ የነበረው ።

ቦታም በሚመለከት በቶካር ለምሀር አካባቢ መሆን እንዳለበት ብሎ ደምድሟል። ጆንጆሬስ የግብጽ መርከቦች የንግድ

መሆናቸውም ከአመለከተ በኋላ ለወረራና ለዘረፋ የሚውል የጦር መሳሪያ እንዳልጫኑ የሚሄዱበት ሀገርም ንግድ በደላማዊ መንገድ የሚካሄድበት ሰላም ወዳድ መሆናቸውን ሀገሩንም የእግዚሃብሄር ሀገር ተብሎ የሚጠራ ቅዱስ ሀገር መሆኑን የሁለት ሀገሮች (ግብጽና ቱርክ) የጋራ እግዚሃብሄር በአሞን የሚያምኑ መሆናቸውን ይገልጻል። ባህርተኞች ያረፉበት ቦታም በኤደን ባህረ ሰላጤ አካባቢ በሆን እንዳለበት ገምቷል። ስለዚህ ዘረፋ ሊካሄድ እንደማይችል ይገመታል።

Show more
0
138

ወሳኝ ኩነቶች እና የወሳኝ ኩነቶች ምዝገባ

I. አጠቃለይ ዓላማ

የወሳኝ ኩነት ምዝገባ ስርዓት ግንባታ ሂደት ወደ ላይ፣ ወደታች እንዲሁም ወደ ጐን ተቋማዊና ሙያዊ ግንኙነት እና ትስስር በመፍጠር ዘላቂነት ባላው ግንዛቤ ፈጠራ፣ ድጋፍና ትብብር ሕጋዊ፣ አስተዳደራዊና ስታትስቲክስ መረጃዎችን የሚያስገኝ የተቀናጀ የመረጃ ስርዓት ነው፡፡ ይሁን እንጅ በዓለም ብሎም በሀገራች በተከሰተው የኮሮና ቫይረስ ወረርሽ በሽታ ምክንያት የአካል ድጋፍም የፊት ለፊት ስልጠናዎችን መስተት አልተቻለም፡፡ በመሆኑም ሚዲያ የሚከታተለውን የህብርተሰብ ክፍል በወሳኝ ኩነቶች ምዝገባ ጽንሰ-ሐሳብ፣ አስፈላጊነት እና ጠቀሜታ በማስገንዘብ በበሽታው ምክንያት ሳይዘናጉ የሚከሰቱ ኩነቶችን በራስ ተነሳሽነት እንዲያስመዘግቡ ማስቻል የዚህ ሰነድ አጠቃላይ ዓላማ ነው፡፡

II. የሰነዱ አጭር መግለጫ

በዚህ ሰነድ ውስጥ ስለ ወሳኝ ኩነቶች ምዝገባ ጽንሰ-ሐሳብ፣ ስለ ወሳኝ ኩነቶች ምዝገባ አስፈላጊነት እና ጠቀሜታን፣ እያንዳንዱን ኩነት አስመዝጋቢና ከአስመዝጋቢዎች የሚጠበቁማስረጃዎችን የሚመለከቱ ጉዳዮች በዝርዝር ቀርበዋል፡፡

III. የሚጠበቅ ዉጤት

ሚዲያ የሚከታተለው የህብርተሰብ ክፍል በዚህ ሰነድ ላይ ተመስርቶ የሚሰጠዉን የግንዛቤ ማስጨበጫ በሚገባ በመከታተል የወሳኝ ኩነት እና የወሳኝ ኩነቶች ምዝገባ ምንነት፣ ስለ ወሳኝ ኩነቶች አይነቶችና መገለጫቸው እንዲሁም መርሆዎች፣ የወሳኝ ኩነቶች ምዝገባ አስፈላጊነትና ጠቀሜታ ተገንዝበዉ የሚከሰቱ ኩነቶችን በማስመዝገብ በሀገራችን የተዘራውን የወሳኝ ኩነቶች ምዝገባ ስርዓት በመገንባት ረገድ የበኩላቸውን ሚናቸዉን ይወጣሉ፡፡

ክፍል አንድ:- ወሳኝ ኩነቶች እና የወሳኝ ኩነቶች ምዝገባ

1.1. የወሳኝ ኩነት ምንነት

የወሳኝ ኩነትን ምንነት ከሦስት አተያዮች ላይ ተመስርተን እንመለከታለን፡፡ እነዚህም የመዝገበ ቃላት ትርጉም፣ በሀገራችን የወሳኝ ኩነቶችን ምዘገባ ስርዓት ለማስተግበር በወጡ ህጎች የሰጠ ትርጉም እና በተባባሩት መንግስታት ድርጅት የተሰጠዉ ትርጉም ፡፡


1. የመዝገበ ቃላት ትርጉም፡- ወሳኝ ኩነት የሚለው ወሳኝ እና ኩነት ከሚሉ ሁለት ቃሎች የተገበና ሲሆን፡

ወሳኝ (Vital) ማለት፡- በጣም አስፈላጊ፣ እጅግ አስፈላጊ (English Amharic Context Dictionary, Wolf Leslau, 1973) ማለት ሲሆን፡

ኩነት (Event) ማለት ደግሞ ተፈጸመ፣ ተደረገ፣ ተከናዎነ፣ ወይም አንድ አይነት መጠን፣ መልክ፣ ባህርይ፣ ግብር፣ ስራ ያዘ (የአማርኛ መዝገበ ቃላት የኢትዮጵያ ቋንቋዎች ጥናት ምርመር ማዕከል፣ በ1993ዓ.ም አዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ)፡፡ ስለዚህ ወሳኝ ኩነት ማለት በጣም አስፈላጊ ድርጊት ፣ እጅግ አስፈላጊ ጉዳይ ማለት ነዉ፡፡


2. በተባበሩት መንግስታት ድርጅት፡- ወሳኝ ኩነቶች በመባል ሚታወቁት በህይወት መወለድ (Live Birth)፣ የሽል ሞት (Feotal Death)፣ ሞት (Death)፣ ጋብቻ (Marriage)፣ ፍቺ (Divorce)፣ ጋብቻ እንዳልተከናወነ መቁጠር(Annulment)፣ ባልና ሚስትን ለጊዜው በህግ መለያየት (Legal Separation)፣ ጉዲፈቻ (Adoption)፣ በህጋዊ ጋብቻ ውስጥ ያልተወለደን ልጅ አባትነት ወይም እናትነት መቀበል (Recognition or judicial declaration of paternity) እና ልጅነትን መቀበል (Acknowledgement) ናቸዉ፡፡


3. የህግ ትርጉም፡- በሀገራችን የወሳኝ ኩነቶችን ምዘገባ ስርዓት ለማስተግበር በወጣዉ አዋጅ ቁጥር 760/2004 አንቀጽ 2(1) እና የክልሉን ወሳኝ ኩነቶች ምዝገባ ኤጀንሲን ለማቋቋም በወጣዉ ደንብ ቁጥር 120/2006 አንቀጽ 2(2) መሰረት “ወሳኝ ኩነት” ማለት ልደት፣ ጋብቻ፣ ፍቺ ወይም ሞት ሲሆን ጉዲፈቻን፣ ልጅነትን መቀበል እና አባትነትን በፍርድ ቤት ማወቅን ይጨምራል፤ በሚል ተተርጉሟል፡፡

ለእያንዳንዳቸው ወሳኝ ኩነቶች የተሰጠው ትርጉም ከዚህ በታች በአጭሩ ቀርቧል፡፡ እነዚህ ትርጓሜዎች የምዝገባውን የሕግ፣ የአስተዳደርና የስታትስቲክስ ዓላማ በጥምረት እንዲያሳኩ ታልመው የተዘጋጁ ሲሆን ሀገሮችም የምዝገባና ስታትስቲክስ ስርዓቱን በማቋቋምና በማካሄድ የአሰራር መርህ አድርገው እየተጠቀሙባቸው ይገኛሉ (ተ.መ.ድ 2014፡ (3-4))፡፡


1. በሕይወት መወለድ /Live Birth/፡- ልጅ በሕይወት ተወለደ የሚባለው የእርግዝናው ጊዜ ከግምት ውስጥ ሳይገባ ሕፃኑ ከእናቱ ማህጸን እንደወጣ ወዲያውኑ ሕይወት ያለው መሆኑ ከታወቀ ነው፡፡ ሕጻኑ ሕይወት ያለው መሆኑ የሚታወቀው ጽንሱ በማህጸን የቆየበት ወራት ከግምት ውስጥ ሳይገባ ከእናቱ ማህጸን በሚወጣበት ወቅት የሚተነፍስ ከሆነ ወይም እትብቱ ከመቆረጡ በፊት ወይም ከተቆረጠ በኋላ ሌላ በሕይወት የመኖር ምልክት/ለምሳሌ የልብ ትርታ፣ የጡንቻዎች እንቅስቃሴ/ካሳየ ነው፡፡ ተ.መ.ድ (2ዐ14፡3)


2. ሞት /Death/፡- ሞት ተከሰተ የሚባለው አንድ በሕይወት ይኖር የነበረ ሰው ወይም በሕይወት የተወለደ ሕጻን በበሽታ፣ በአደጋ ወይም ተለይቶ ባልታወቀ ምክንያት በሕይወት ያለ መሆኑን የሚያሳውቁ ምልክቶች ሙሉ ለሙሉ ለዘለቄታው ሲለቁትና እንደገና ነፍስ ለመዝራት የማይችል መሆኑ ሲረጋገጥ ነው፡፡


3. የሽል ሞት /Foetal Death/፡- የሽል ሞት ተከሰተ የሚባለው የእርግዝና ጊዜ ከግምት ውስጥ ሳይገባ ሕፃኑ ከእናቱ ማህጸን ሳይወጣ ሙሉ ለሙሉ የሞተ እንደሆነ ወይም ከእናቱ ማህጸን ከወጣ በኋላ ሕይወት ያለው መሆኑን የሚያሳውቁ ምልክቶች ማለትም የመተንፈስ፣ የልብ ትርታ፣ የጡንቻዎች እንቅስቃሴ ካልታዩ ነው፡፡ ይህ ትርጓሜ ሰፊና እርግዝናው ሕይወት ያለው ሕፃን ያላስገኘን ክስተት በመሉ የሚመለከት ነው፡፡


4. ጋብቻ (Marriage)፡- እንደ የአገራቱ ህጎች ዕድሜያቸው ለጋብቻ የደረሱ አንድ ወንድና አንዲት ሴት በህጋዊ መንገድ ለዘለቄታው አብሮ በመኖር ሃሣብ በራሳቸው ነፃ ምርጫ ፈቅደው በይፋ የሚመሠርቱት ግንኙነት ወይም በዚሁ ግንኙነታቸው አማካኝነት የሚዋቀር ሕጋዊ ተቋም ነው፡፡ የጋብቻ ህጋዊነት የሚረጋገጠው በሲቪል ህግ፣ በሃይማኖት ወይም በአገራት ህግ ዕውቅና በተሰጣቸው ሌሎች ባህላዊ አሰራሮች ነው፡፡


5. ፍቺ /Divorce/፡- ፍቺ ማለት በሕጋዊ መንገድ ተመስርቶ የነበረ ጋብቻ ሙሉ ለሙሉ ህጋዊ በሆነ መንገድ በሀገሩ ሕግ መሰረት ሲፈርስና ሁለቱም ለጋብቻ መፈጸም የሚያስችላቸውን መብት የሚያገኙ መሆናቸው ሲረጋገጥ ነው፡፡


6. ጋብቻ እንዳልተከናወነ መቁጠር /Annulment/፡- የየሀገሩን የፍታሐ-ብሄር ሕግ መሰረት በማድረግ ስልጣን በተሰጠው አካል ጋብቻ እንዳልተፈጸመ ወይም ጋብቻውን በመሰረዝ ተጋቢዎች ከዚህ በፊት ጭራሽ ተጋብተው እንዳልነበረ መቁጠርን ይመለከታል፡፡


7. በህግ መለያየት /Legal separation/፡- የየሀገሩ የፍትሐብሄር ሕግ መሰረት

በማድረግ ተጋብተው የነበሩ ግለሰቦችን ማለያየት፣ ሆኖም እንደገና የማግባት መብት ያለመስጠትን ይመለከታል፡፡


8. ጉዲፈቻ/Adoption/፡- ማለት የየሀገሩን የፍትሐ-ብሄር ሕግ መሰረት በማድረግ የራስ ያልሆነን ልጅ ስልጣን ባለው ፍርድ ቤት በፀደቀ ስምምነት የራስ ልጅ ማድረግ ነው፡፡


9. ልጅነትን መቀበል /Legitimation/፡- ከጋብቻ ውጭ የተወለደን ግለሰብ በህጋዊ ጋብቻ ውስጥከተወለዱት ዕኩል ደረጃና መብት መስጠትን ይመለከታል፡፡ አንድ ሰው አንድን የተወለደ ልጅ የእርሱ ልጅ መሆኑን አግባብ ባለው ህግ መሰረት አምኖ ቃሉን ሲሰጥ ነው፡፡


10.አባትነትን በፍርድ ቤት ማወቅ / Recognition /፡- የልጅ አባት ያልታወቀ ወይም የተካደ ከሆነ የልጁ አባት ማን እንደሆነ በፍርድ ቤት ውሳኔ ሲረጋገጥ ነው፡፡

ወሳኝ ኩነቶች ሲባል አንድ ሰው ወደ ህይወት የሚገባበትና በህይወት ዘመኑ ውስጥ የሚያልፍባቸው ወሳኝ ተፈጥሮአዊና ማህበረሰባዊ ክስተቶች ናቸው፡፡

ü ተፈጥሯዊ ኩነቶች የሚባሉት፡- ልደት፣ ሞትና የሽል ሞት ሲሆኑ፣

ü ማህበረሰባዊ ኩነቶች የሚባሉት፡- ቀሪዎቹ 7 ኩነቶች ናቸው ፡፡

Ø ከሚሰጣቸው ትኩረት አንፃር ኩነቶች በሦስት ይከፈላሉ። እነዚህም፡-

  • ከፍተኛ ትኩረት የሚሰጣቸው /first priority/ ኩነቶች፡- ልደትና ሞት፣
  • መካከለኛ ትኩረት የሚሰጣቸው /second priority/ ኩነቶች፡- ጋብቻ፣ ፍቺና የሽል ሞት፣
  • ዝቅተኛ ትኩረት የሚሰጣቸው/low priority/ ኩነቶች ቀሪዎቹ 5ቱ ናቸው ፡፡

የተባበሩት መንግስታት ድርጅት የወሳኝ ኩነት ምዝገባ ስርዓትን በአንድ ሀገር ለማደራጀት ቅድሚያ ሊሰጣቸው የሚገቡ ኩነቶች ልደት፣ ሞት፣ ጋብቻና ፍቺ እንደሆኑ ይገልጻል፡፡

ልደትና ሞት በሰው ልጅ ላይ አንድ ጊዜ የሚከሰቱ ተፈጥሮአዊ ክስተቶች ናቸው፡፡ ሰዎች በልደት አማካይነት ወደ ዓለም ህብረተሰብ ይቀላቀላሉ፤ በአንጻሩ በሞት አማካይነት ከዓለም ይለያሉ፡፡ ልደትና ሞት በሰው ልጅ አፈጣጠርና አኗኗር የህይወት መነሻና መድረሻ እርከኖች መለያ ናቸው፡፡ የልደት ኩነት በዚህ ምድር የሰዎች የመኖር ህጋዊ መብት ምንጭ በመሆኑ ማንኛውም ሰው በአንድ በታወቀ የአስተዳደር ክልል ለመኖር ህጋዊ የዜግነትና ማንነት መብት የሚያገኝበትና ለዚህም ማረጋገጫ የሚሆነውን ህጋዊ ሰነድ በመንግስት የሚዘጋጅበት የህይወቱ የመብት መነሻ እርከን ነው፡፡ በአንጻሩ ሞት የዚህ መብት መጨረሻ ወይም መቆሚያ እርከን ነው፡፡

ጋብቻና ፍቺ ሰው “ህጋዊ ሰው” የመሆን መብት በሚያገኝበትና በሚያጣበት የማህበረሰባዊ አኗኗር ስርዓት ውስጥ የሚከሰቱ ዋነኛ የሰዎች ማህበረሰባዊና ህጋዊ አቋም ለውጥ ጠቋሚ ኩነቶች ናቸው፡፡ እነዚህ በግለሰቦች ላይ የሚከሰቱ ተፈጥሮአዊና ማህበረሰባዊ ለውጦች የአንድን ሀገር የህዝብ አስተዳደር በስርዓት ለመምራት መነሻ መሰረቶች ናቸው፡፡


1.2. የወሳኝ ኩነቶች ምዝገባ (civil registration)


የወሳኝ ኩነቶች ምዝገባ ማለት በአንድ ሀገር ክልል ውስጥ የሀገሪቱ ህግ በሚፈቅደው መሰረት በተቋቋመ ተቋም የወሳኝ ኩነቶችን መከስትና ባህሪያት ተከትሎ ተከታታይ፣ ቋሚና፣ አስገዳጅ በሆነ መንገድ ምዝገባ ማካሄድ ሲሆን፣ የአንድን ግለሰብ ማንነት የሚገልጹ ሕጋዊና ግለሰባዊ ማስረጃዎችን በማስገኘት ዓላማ ላይ የተመሰረተ ነዉ፡፡ ግለሰቦች ከልደት እስከ ሞት ድረስ በግላቸውና በማህበረሰብ አባልነታቸው የሚከሰቱባቸዉን ኩነቶች እና ከእነዚህ ኩነቶች ጋር ተዛማጅ የሆኑ የሥነ-ሕዝብ፣ የማህበራዊና ኢኮኖሚያዊ ባህሪያት ያካተቱ መረጃዎችን ለምዝገባዉ ተግባር ሲባል በወጣው አስገዳጅ ሕግ መሰረት በተከታታይነት እና በቋሚነት የመመዝገብ፣ ለግለሰቦች የምስክር ወረቀት የመስጠትና መረጃውን የመጠበቅ እንዲሁም ለወሳኝ ኩነቶች ስታቲስቲካዊ መረጃ አሰባሰብና ጥንቅር ግብዓት የሚሆኑ ግለሰባዊ መረጃዎችን የመሰብሰብ ተግባራትን የሚያጠቃልል የመረጃ አሰባሰብ ዘርፍ ነው፡፡


1.3.የወሳኝ ኩነቶች ምዝገባ ስርዓት (civil registration

system)


በወሳኝ ኩነቶች ምዝገባ ተግባር ላይ በመመስረት አስፈላጊውን ህጋዊ አስተዳደራዊና ተቋማዊ አወቃቀር የመዘርጋትና ለህጋዊ፣ ለአስተዳደራዊና ስታትስቲካዊ ጠቀሜታዎች ግብዓት የሚሆኑ አስፈላጊ ግለሰባዊ መረጃዎችን አግባብ ባለው ቴክኒካዊ አሰራር የማመንጨትና አደራጅቶ የመያዝ ስራ የወሳኝ ኩነቶች ምዝገባ ስርዓት (civil registration system) በመባል ይታወቃል፡፡ ይህ ስርዓት በአንድ ሀገር የሚከሰቱ ወሳኝ ኩነቶች ደረጃውን በጠበቀ፣ በተቀናጀና አግባብ ባለው ቴክኒካዊ አሰራር ለመመዝገብ የሚያስችሉ ተቋማዊ እና ሕጋዊ አደረጃጀቶችን ከሀገሪቱ የማህበራዊና ባህላዊ ሁኔታዎች ጋር በተገናዘበ መልኩ በማደራጀት የወሳኝ ኩነቶች ምዝገባ አሰራርን በመላ ሀገሪቱ እውን የማድረግ ተግበራትን የሚያጠቃልል የምዝገባ ስርዓት ነው፡፡


1.4.የወሳኝ ኩነቶች ምዝገባ ሥርዓት መሠረታዊ የአሠራር መርሆዎች


አንድ አገር የወሳኝ ኩነትን ምዝገባ ስርዓት ለመዘርጋት/ተግባራዊ ለማድረግ የሚከተሉትን የአሰራር መርሆች ተፈጻሚ ማድረግ እንዳለባችዉ የተባበሩት መንግስታት ድርጅት ይገልጻል፡፡


1. አንድ ኩነት ከተከሰተ በአጭር ጊዜ ውስጥ መመዝገብ ይገባዋል፡- የኩነቶች ምዝገባ የጊዜ ገደብ በሶስት የምዝገባ የጊዜ ገደብ በመከፈል በህጉ ሊደነገግ ይገባል፤ እነርሱም መደበኛ ወይም ህጋዊ የምዝገባ ጊዜ፣ የዘገየ የምዝገባ ጊዜ እና ጊዜ ገደቡ ያለፈ ምዝገባ ጊዜ በመባል ይለያሉ፡፡ በተቻለ መጠን የተከሰቱ ኩነቶች በመደበኛዉ የምዝገባ ጊዜ መመዝገብ ይኖርባቸዋል፡፡


2. ሁሉንም የተከሰቱ ኩነቶች መመዝገብ አለባቸዉ፡- የተከሰቱ ሁሉም ኩነቶች በምዝገባው መሸፈን ይገባቸዋል፡፡ በዓለም አቀፍ ደረጃ የአንድ ወሳኝ ኩነት የምዝገባ ሽፋን የተሟላ ነው የሚባለው በአገሪቱ በዓመቱ ከተከሰቱ ኩነቶች ከ90 በመቶ በላይ በምዝገባው መሸፈን ከቻሉ ነው፡፡


3. ሁሉንም ኩነቶች የማቀፍ አቅጣጫን የመከተል፡- በምዝገባ አዋጁ የተመለከቱት ሁሉም ወሳኝ ኩነቶች (ልደት፣ ሞት፣ ጋብቻና ፍቺ) እና ተከታይ ወይም ተዛማጅ ኩነቶች (ጉዲፈቻና አባትነትን በህግ መቀበል) የቀበሌ አስተዳደር ጽ/ቤቱ የወሳኝ ኩነቶች ምዝገባ ሥርዓት አካል ሆነው ይከናወናሉ፡፡


4. ምዝገባው ሁሉንም የአስተዳደር አካባቢዎችና ማህበረሰቦች መሸፈን ይገባዋል፡-የኩነቶች ምዝገባ አገር አቀፍ የመረጃ ፍላጎትን ለማሟላትና ሁሉን አቀፍ ለመሆን ምንም ቦታዎችንና ቤተሰቦችን ሳይለይ/ሳይዘል በሁሉም አካባቢዎች ሊካሄድ ግድ ይላል፡፡


5. ምዝገባው መቋረጥ የለበትም፡- ኩነቶች ያለማቋረጥ የሚከሰቱና የሚከናወኑ ተፈጥሯዊና ማህበራዊ ክስተቶች በመሆናቸው የኩነቶች ምዝገባ አንዴ ከተጀመረ ለቀናትም ቢሆን ሊቋረጥ የማይገባዉ ተግባር ነዉ፡፡


6. ምዝገባው በቋሚነት በተቋቋመ የመንግስት ተቋም መከናወን ይገባዋል፡- የኩነቶች ምዝገባ በህግ በቋሚነት በተቋቋሙ የመንግስት መሥሪያ ቤቶች ሀላፊነት ሊከናወን ይገባል፡፡ የአገልግሎት አደረጃጀትና አሠራርም ቋሚነትን ሊያመጣ በሚያስችል መልኩ መደራጀት ይገባዋል፡


7. ምዝገባው በህግ መደገፍ ይኖርበታል፡- የኩነቶች ምዝገባ መረጃዎች በቀዳሚነት የሚፈለጉት ህጋዊ ለሆኑ ግለሰባዊና የመንግስት አስተዳደራዊ እና ማህበራዊ አገልግሎቶች ነው፡፡ የሚመዘገቡት መረጃዎችም ሆኑ የሚዘጋጁት ማስረጃዎች አስቀድሞ ህጋዊ መስፈርት ማሟላታቸውን የሚያረጋግጥ አሠራር መነደፉ መረጋገጥ ይገባዋል፡፡


8. የምዝገባው ተቋም ለህብረተሰቡ ቅርብ በሆነ ቦታ ሊደራጅ ይገባል፡- የኩነቶች ምዝገባ አደረጃጀትና አሠራር ከማዕከል ጀምሮ የሚከናወን ቢሆንም የምዝገባውን ሥራ የሚያከናውነው የአካባቢ የምዝገባ አገልግሎት ጽ/ቤት ህብረተሰቡ በቅርበት ሊገለገልበት በሚችልበት አስተዳደር ዕርከን መቋቋም እንዳለበት በህግ መደንገግ ይኖርበታል፡፡


9. ምዝገባው ለባለመብቶች የኩነት ምስክር ወረቀት መስጠት ይገባዋል፡- የኩነቶች ምዝገባ እንደተፈጸመ በአጭር ጊዜ ውስጥ የምስክር ወረቀት ተዘጋጅቶ ለባለጉዳዩ መሰጠት ይገባዋል፡፡ ስለሆነም የምዝገባው አሠራር የምስክር ወረቀት ዝግጅትና ምስክር ወረቀት የመስጠት አገልግሎት ማጣመር ይኖርበታል፡፡


10. ህብረተሰቡ ስለምዝገባው ተከታታይና ቋሚ ትምህርት ሊሰጠው ይገባል፡- ከላይ እንደተገለጸው አንድ ኩነት በተከሰተ አጭር ጊዜ ውስጥ መመዝገብ ይገባዋል፤ ይህ ሊሆን የሚችለው ግለሰቦች፣ ቤተሰቦችና ህብረተሰቡ ስለምዝገባው ጥቅምና አስፈላጊነት ተረድተው በራሳቸው ተነሳሽነት ኩነቱን እንደተከሰተ ወይም በህግ በተደነገገዉ ጊዜ ዉስጥ የማስመዝገብ ባህል ሲያዳብሩ ነው፡፡ ለዚህም በድርጊት መርሀ-ግብር የተደገፈ ተከታታይና ቋሚ የትምህርት ፕሮግራም ማዘጋጀት ይገባል፡፡


1.5.የወሳኝ ኩነቶች ምዝገባ መረጃ ባህሪያት

1. ተከታታይነት /continuity /፡- በህዝብና ቤቶች ቆጠራ እንዲሁም በናሙና ጥናት ከሚሰበሰቡ የዜጎች የሥነ ህዝብ መረጃ ይልቅ ከወሳኝ ኩነት ምዝገባ ስርዓት የሚገኙ መረጃዎች ቀጣይነትና ተከታታይነት ባለው መንገድ የሚሰበሰቡ መሆናቸው፤ ማለትም የሚካሄደው የወሳኝ ኩነቶች ምዝገባ በምንም ሁኔታ የማይቋረጥ መሆኑ፣


2. ወጥ እና ተነጻጻሪ /consistency & comparability/፡- በወሳኝ ኩነት ምዝገባ ሥርዓት የሚሰበሰቡ የወሳኝ ኩነት መረጃዎች በዓለም አቀፍ የወሳኝ ኩነቶች ምዝገባ ስታንዳርድ ላይ ተመስርተው የሚሰበሰቡ በመሆናቸው በየጊዜው የማይለዋወጡ፣ ወጥነት ያላቸው እና አንዱን አካባቢ ከሌላው አካባቢ ጋር ለማነፃፀር የሚያስችሉ መሆናቸው፣


3. የተሟላ /Completeness/፡- በአግባባዊው የወሳኝ ኩነት ምዝገባ ሥርዓት ሁሉንም ኩነቶች፣ የህብረተሰብ ክፍል እና አከባቢ ሁሉን አቀፍ በሆነ መንገድ የምዝገባውን አገልግሎት ተደራሽ የሚያደርግ ሥርዓት በመሆኑ እንዲሁም መረጃዎቹ የሚሰበሰቡት ቀጥታ ከምንጩ በመሆኑ የወሳኝ ኩነት መረጃዎች የተሟሉ መሆናቸው፣


4. ትክክለኛነት/correctness/፡- በወሳኝ ኩነት ምዝገባ ሥርዓት የሚመዘገቡ የወሳኝ ኩነት ምዝገባ መረጃዎች በመደበኛ የጊዜ ሰሌዳ እና በቅርበት የሚመዘገቡ በመሆናቸው ከሌሎች የወሳኝ ኩነት መረጃ ማለትም ሕዝብና ቤቶች ቆጠራ እና የናሙና ጥናት የስነ ህዝብ መረጃ ማሰባሰቢያ መንገዶች በተሻለ ትክክለኛ የወሳኝ ኩነት መረጃ ማስገኘት የሚያስችል በመሆኑ፣


5. በህግ ፊት በራሱ በቂ የሆነ ማስረጃ (authenticity) - በቀበሌ አስተዳደር ጽ/ቤት ደረጃ የሚተገበረው የወሳኝ ኩነቶች ምዝገባ ተግባር የሚያዘጋጃቸው እያንዳንዳቸው የኩነት ማስረጃዎች /የኩነት ምስክር ወረቀት/ በህግ ፊት ወይም በፍርድ ቤቶች ሲቀርቡ በራሳቸው ያለተጨማሪ ማስረጃ በቂ መሆናቸው፡፡


6. ጠቃሚነት/utility/ - የወሳኝ ኩነት ምዝገባ መደበኛ አስተዳደራዊ እና ህጋዊ አሰራር ተከትሎ የሚከናወን በመሆኑ ለፖለቲካዊ፣ ለማህበራዊ እና ለኢኮኖሚያዊ ዕቅዶች ቋሚና አስተማማኝ የመረጃ ምንጭ በመሆኑ፣


7. ተቋማዊ ዘርፈ-ብዙነት ያለው /multi-Sectoral/ - ከተለያዩ ተቋማት ጋር ግንኙነት ያለው፤ የተለያዩ ሴክተሮችን ቅንጅታዊ ተሳትፎ የሚጠይቅና እንዲሁም የሚያስገኘው መረጃ ለተለያዩ ተቋማት ዕቅድ ዝግጅትና ስትራቴጂያዊ አቅጣጫ ለመንደፍ ግብዓት ሆኖ የሚያገለግል የተቀናጀ ዘመናዊ የመረጃ ስርዓት መሆኑ፣


8. ሙያዊ ዘርፈ -ብዙነት ያለው /multi-desciplinary/ - የወሳኝ ኩነት ምዝገባ ሥርዓት ግንባታና ትግበራ የተለያዩ የሙያ መስኮችን ጥምረት የያዘና ሙያዊ ድጋፍ የሚጠይቅ መሆኑ::


1.6. የወሳኝ ኩነቶች የምዝገባ ጊዜ


አገራት እንደየራሳቸዉ ነባራዊ ተጨባጭ ሁኔታ ማለትም የፖለቲካ ስርዓት እና አደረጃጀት፣ የወሳኝ ኩነቶች ምዝገባ ስርዓት ተቋማዊ አደረጃጀት መዋቅር፣ ባህልና ልምድ፣ የቴክኖሎጅ አጠቃቀም እና የመንገዶች ተደራሽነት መሰረት ኩነቶች ከተከሰቱ በስንት ጊዜ ዉስጥ መመዝገብ እንዳለባቸዉ ስርዓቱን ተግባራዊ ለማድረግ በሚያወጡት ህግ ወስነዉ ያስቀምጣሉ፡፡ የአንዳንድ አገሮችን የምዝገባ ጊዜ ለተሞክሮ ስናይ፡

ህንድ፡- የልደት እና የሞት ኩነቶች ከተከሰቱ እስከ 21ኛዉ ቀን መመዝገብ አንዳለባቸዉ፣ሲዘገዩ ደግሞ ከ22ኛዉ እስከ 30ኛዉ ቀን እና ወቅቱ ያለፈበት ምዝገባ የሚባለዉ ከ30ኛዉ ቀን በኋላ እንደ ሆነ፡፡

ግብፅ፡- ልደት፣ጋብቻ እና ፍች ከተከሰቱ እስከ 15ኛዉ ቀን ሲሆን ሞት እና የሽል ሞት በ24 ስዓት ዉስጥ መመዝገብ እንዳለባቸዉ በህጋቸዉ አስቀምጠዋል፣

በአጠቃላይ በኢትዮጵያ ሶስት ዓይነት የወሳኝ ኩነቶች የምዝገባ ጊዜ አሉ ፡፡ እነዚህም


1. ወቅቱን የጠበቀ ምዝገባ (current registration):-

በወሳኝ ኩነቶች ምዝገባ እና የብሔራዊ መታወቂያ አዋጅ ቁጥር 760/2004 መሰረት ወቅታዊ ምዝገባ የሚባለዉ ልደት ከሆነ ልደቱ በተከሰተ ባሉት 90 ቀናት እና ሌሎች ኩነቶች ደግሞ ኩነቶች በተከሰቱ በ30 ቀኖች ውስጥ መመዝገብ ሲችሉ እንደሆነ በግልጽ ተደንግጓል፡፡ የወሳኝ ኩነት ምዝገባ በዚህ አዋጅ በተደነገገው የጊዜ ገደብ ውስጥ ያልተፈፀመ እንደሆነ አስመዝጋቢው የዘገየበትን ምክንያት በማስረጃ ማስደገፍ አለበት፡፡ ህጉ/አዋጁ ማንኛዉም ኩነት የተከሰተበት/የተፈጠረለት ግለሰብ ኩነቱን በወቅቱ ከላስመዘገበ በወንጀል ጥፋተኛ ሆኖ ከስድስት ወር በማይበልጥ ቀላል እስራት ወይም ከአምስት መቶ ብር እስከ አምስት ሺ ብር በሚደርስ መቀጮ እንደሚቀጣ በአንቀጽ 66(1)(ሀ) በግልጽ አስቀምጧል፡፡

2. የዘገየ ምዝገባ ( late registration)

በሀገራችን የወሳኝ ኩነቶች ምዝገባ ስርዓት ለመዘርጋት የወጣዉን አዋጅ (በወሳኝ ኩነቶች ምዝገባ እና የብሔራዊ መታወቂያ አዋጅ ቁጥር 760/2004) ለማስፈጸም/ለማስተግበር በወጣዉ መመሪያ መሰረት የዘገየ ምዝገባ የሚባለዉ ልደት ኩነቱ ከተከሰተ ከ91ኛዉ ቀን ፣ሌሎች ኩነቶች ደግሞ ከ31ኛዉ ቀን ጀምሮ እስከ 365ኛዉ ቀን (አንድ ዓመት) ድረስ መመዝገብ ሲችሉ እንደሆነ በግልጽ ተደግጎ ይገኛል፡፡

3. ጊዜ ገደቡ ያለፈበት ምዝገባ (delayed registration)

ይህ የምዝገባ ጊዜ ኩነቱ ከተከሰተ ከ365ኛዉ ቀን (ከአንድ ዓመት) በኋላ የሚመዘገብ ምዝገባ ነዉ፡፡ ጊዜ ገደቡ ያለፈበት የኩነት ምዝገባ የወሳኝ ኩነቶች ምዝባ ከሚያስገኘዉ ህጋዊ ፣ አስተዳድራዊ እና ስታትስቲካዊ ጠቀሜታዎች ዉስጥ ለስታትሰቲክሳዊ ጠቀሜታ አይዉልም፡፡ ይሁን እንጅ ጊዜ ገደቡ ያለፈበት የኩነት ምዝገባ ካለዉ ከፍተኛ ግለሰባዊ ጠቀሜታ አንጻር በሀገራችን ተገባራዊ እየሆነ ባለዉ የወሳኝ ኩነቶች ምዝገባ ስርዓት እንዲስተናገድ ተደርጓል፡፡

1.7. የወሳኝ ኩነቶች የምዝገባ ቦታ

ሁለት ዓይነት የወሳኝ ኩነቶች የምዝገባ ቦታዎች አሉ፡፡ እነዚህም

1. ኩነቶችን በተከሰቱበት ቦታ መመዝገብ (Registration by Place of Occurrence)

የሰዉ ልጆች በተለያዩ ምክንያቶች በጊዜያዊነትም ይሁን ለዘለቂታዉ ለመኖር በመደበኛነት ይኖሩበት ከነበረዉ ቦታቸዉ ለቀዉ ሊንቀሳቀሱ ይችላሉ፡፡ ኩነቶች ደግሞ አንድ ሰው ወደ ህይወት የሚገባበትና በህይወት ዘመኑ ውስጥ የሚያልፍባቸው ተፈጥሮአዊና ማህበረሰባዊ ክስተቶች በመሆናቸዉ ሰዎች በእያሉበት ቦታ ሁሉ ይከሰታሉ፡፡ እነዚህን በእንቅስቃሴ ላይ ባሉ ሰዎች የተፈጠሩ ኩነቶችን ለመመዝገብ ሰዎቹ ወደ መደበኛ መኖሪያ ቦታቸዉ መመለስ ሳይኖርባቸዉ ኩነቱ በተፈጠረበት አካባቢ በሚገኝ የምዝገባ ጽ/ቤት የመመዝገብ ሂደት ኩነቶች በተፈጠሩበት ቦታ ምዝገባ (Registration by place of occurrence) ይባላል፡፡ ኩነቶችን በተከሰቱበት ቦታ ከሚመዘግቡ አገሮች ዉስጥ ህንድን በምሳሌነት መጥቀስ ይቻላል፡፡

2. በመደበኛ መኖሪያ ቦታ መመዝገብ (Registration by Place of Residence)

ይህ አመዘጋገብ ኩነቶች የትም ቦታ ይከሰቱ ወይም ይፈጠሩ ምዝገባዉ የሚካሄደዉ የኩነቱ ባለቤቶች (ኩነቱ የተከሰተላቸዉ ግለሰቦች) በመደበኛነት በሚኖሩበት አካባቢ በሚገኝ የምዝገባ ጽ/ቤት ይሆናል፡፡ በአገራችን ኢትዮጵያ የወሳኝ ኩነቶችን ምዝገባ ስርዓት ለመዘርጋት በወጣዉ ህግ ማለትም በወሳኝ ኩነቶች ምዝገባ እና የብሔራዊ መታወቂያ አዋጅ ቁጥር 760/2004 መሰረት የኩነቶች ምዝገባ ሚካሄደዉ የኩነቱ ባለቤቶች በመደበኛነት በሚኖሩበት ቦታ እና በተለየ ሁኔታ አንዳንድ ኩነቶች ከመደበኛ መኖሪያ ቦታ ዉጭ እንደሆነ በግልጽ ተቀምጧል፡፡ ይህ ማለት አንድ የትዉልድ ቦታዉ ጎንደር ከተማ የሆነ እና በመደበኛነት እየሰራ የሚኖርበት ቦታ ደግሞ ባህርዳር ከተማ የሆነ ሰው ልደቱን አስመዝገቦ የልደት የምስክር ወረቀት ማዉጣት ቢፈልግ ወደ ትዉልድ ቦታዉ ጎንደር መሄድ ሳይጠበቅበት ባህር ዳር በሚኖርበት ቀበሌ በሚገኝ የወሳኝ ኩነቶች ምዝገባ ጽ/ቤት የኗሪነት መታወቂያ ይዞ በመሄድ የልደት ምስክር ወረቀት ማዉጣት ይችላል፡፡

1.8. የወሳኝ ኩነቶች የምዝገባ ስልቶች

የተለያዩ ሀገሮች ልምድ እንደሚያሳየዉ የወሳኝ ኩነቶች የአመዘጋግብ ስልቶች እንደየ ሀገራቱ የተለያዩ ናቸዉ፡፡ ከእነዚህም መካከል በስልክ ተቀብሎ መመዝገብ፣ ቤት ለቤት ተንቀሳቅሶ መመዝገብ (active registration)፣ በአንድ ማዕከል ሆኖ መመዝገብ (Passive Registration) እንደ ምሳሌ ይጠቀሳሉ፡፡ ይሁንጅ እያንዳዱ ሀገር የሚጠቀሙትን የምዝገባ ስልት ስርዓቱን ለመዘርጋት በሚያዉጡት ህግ ወስነዉ ያስቀምጣሉ፡፡ ሁለቱን ስልቶች ምንነት እንደሚከተለዉ ለማብራራት ተሞክሯል፡፡

1. በምዝገባ ጽ/ቤት ሆኖ ኩነቶችን የመመዝገብ (Passive Registration) ስልት

በዚህ የምዝገባ ስልት መዝጋቢው (የክብር መዝገብ ሹሙ) ከምዝገባው ጽ/ቤት ሳይንቀሳቀስ ወሳኝ ኩነቱ ከተከሰተበት ቤተሰብ አባላት መካከል ወይም ኩነቱን የማስመዝገብ በሕግ ኃላፊነት የተጣለበት ሌላ ግለሰብ ወይም አካል ኩነቱ እንደተከሰተ በአቅራቢያው ወደሚገኘው የምዝገባ ጽ/ቤት በመሄድ ኩነቱንና ተዛማጅ የሆኑ የሥነ-ሕዝብ፣ የማህበራዊና ኢኮኖሚያዊ መረጃዎችን የሚያስመዘግብበት የአመዘጋገብ ስልት ነው። በዚህ የአመዘጋገብ ስልት የክብር መዝገብ ሹሙ የኩነቶችን ምዝገባ ከማከናወን ጎን ለጎን ጽ/ቤቱን የማደራጀት፣ የምዝገባ ቁሳቁስና መዛግብትን አዘጋጅቶ የመጠበቅ፣ ለሕዝቡ ስለምዝገባው ትምህርታዊ ቅስቀሳ የመስጠት ተግባራትንም ያከናውናል።

2. ወሳኝ ኩነቶች መከሰታቸውን በመከታተል ኩነቱ ወደ ተከሰተበት በመሄድ የመመዝገብ (active registration) ስልት

ይህ የአመዘጋገብ ስልት /ዘዴ መዝጋቢው በተመደበበት ቀበሌ ክልል በሚኖሩ ቤተሰቦች መካከል ወሳኝ ኩነቶች መከሰታቸውን በተለያዩ ዘዴዎች (ለምሳሌ፡- በኩነቶች ምዝገባ አስተዳደር ጽ/ቤት ክልል ውስጥ ጠቋሚዎች ወይም አሳዋቂዎችን በማሰማራት) በመከታተልና ኩነቱን የመመዝገብ ሃላፊነት በህግ የተሰጠው አካል በተቀመጠው የጊዜ ገደብ ውስጥ ኩነቱ ወደ ተከሰተበት በመሄድ ኩነቱንና ተዛማጅ የሥነ-ሕዝብ፣ የማህበራዊና ኢኮኖሚያዊ መረጃዎች እንዲመዘግቡ የሚደረግበት የአመዘጋገብ ስልት ነው፡፡

በሀገራችን የወሳኝ ኩነት ምዝገባ አዋጅ 760/2004 አንቀጽ 14 መሰረት የህዝብ የክብር መዝገብ ከምዝገባ ጽ/ቤት ወጥቶ ከቦታ ቦታ መንቀሳቀስ የለበት ስለሚል የምንከተለው የምዝገባ ስልት “Passive Registration” ነው፡፡ በአሁኑ ጊዜ አንድ ግለሰብ የወሳኝ ኩነት ምዝገባ የምስክር ወረቀት ቢኖረው ስለሚያገኘው ጥቅም፣ ባለመያዙ ደግሞ የሚያጣው ጥቅም ስለመኖሩ ያለው የግንዛቤ ደረጃ አናሳ ከመሆኑ የተነሳ በምዝገባ ጽ/ቤት ተቀምጦ ተመዝጋቢዎችን ጠብቆ የመመዝገቡ አሠራር ተግባራዊ ለማድረግ አዳጋች አድርጎታል፡፡ በመሆኑም ህብረተሰቡ በወሳኝ ኩነቶች ምዝገባ ጠቀሜታ ላይ ያለው ግንዛቤ አድጎ ኩነቶችን በራስ ተነሳሽነትና በፈቃደኝነት የማስመዝገብ ባህሉ በሚፈለገው ደረጃ ላይ እስከሚደርስ ድረስ በከፍተኛ ሁኔታ የግንዛቤ ፈጠራ ስራ እና የወሳኝ ኩነቶች ምዝገባ የምስክር ወረቀት በሌሎች ተቋማት ያላቸዉን ተፈላጊነት ተግባራዊ በማድረግ የስርዓቱን ቀጣይነትና ውጤታማነት ማረጋገጥ አስፈላጊ ነው፡፡

ክፍል ሁለት፡- የወሳኝ ኩነቶች ምዝገባ አስፈላጊነት እና ጠቀሜታ

2.1. የወሳኝ ኩነቶች ምዝገባ አስፈላጊነት

የወሳኝ ኩነት ምዝገባ አስፈላጊነት መሰረታዊና ታሪካዊ መነሻ ግለሰቦች በዜግነታቸው በሀገራቸው ኢኮኖሚ ፣ማህብራዊና አስተዳደራዊ ጉዳዮች ሙሉ ተሳታፊና ተጠቃሚ እንዲሆኑ የሚያስችላቸውን አልፎም በተለያየ ጊዜያት በሀገር አቀፍ እና በዓለም አቀፍ ደረጃ የተደነገጉትን የስብዓዊ፣ የማህበራዊና ፖለቲካዊ መብቶች ተፈጻሚነት ለማረጋገጥ የሚያስችሉ ሕጋዊ፣ ግለሰባዊና መንግስታዊ መረጃዎችን ማስገኘት ነው፡፡

የወሳኝ ኩነቶች ምዝገባ ስርዓት ዓላማ በአንድ ሀገር ውስጥ እና በሌላው የዓለም ክፍል በሚኖሩ የሀገሪቱ ዜጐች ላይ የሚከሰቱ ሁሉንም ወሳኝ ኩነቶች እንደተከሰቱ መመዝገብ ነው፡፡ የወሳኝ ኩነት ምዝገባ ከሕዝብ ቆጠራ ከሚለይባቸው መርሆዎች ውስጥ የምዝገባው የተከታታይነት /Continuity/ መርሆ አንዱ እና ዋነኛው ነው፡፡ይህ መርሆ ከሌላኛው የቋሚነት/permanence/ መርሆ ጋር ተዳምሮ የዜጐችን መብትና ጥቅም ለማረጋገጥ ጉልህ ጠቀሜታ ያላቸውን ግለሰባዊና ህጋዊ መረጃዎችን ማመንጨቱ ከቆጠራና መሰል የስታትስቲክስ መረጃ መሰብሰብ ተግባራት የተለየ ያደርገዋል፡፡ የኩነቶች ምዝገባ መላ ሀገሪቱንና ሁሉንም የሕብረተሰብ ክፍል መሸፈኑ፣ በተከታታይነትና በቋሚነት መካሄዱ የወሳኝ ኩነት ስታትስቲክስ መረጃን በማስገኘት ረገድ አግባባዊ የመረጃ ምንጭ እንዲሆን አስችሎታል፡፡

ይሁንና እስከ ቅርብ ጊዜ በኢትዮጵያ ዓለም አቀፍ የወሳኝ ኩነቶች ምዝገባ አሰራር መርህን የተከተለ ሁሉን አቀፍ፣ ቀጣይ፣ ቋሚና አስገዳጅ የሆነ የወሳኝ ኩነቶች ማለትም ልደት፣ ሞት፣ ጋብቻና ፍቺን የሚመለከት የምዝገባ ሕግም ሆነ ስርአት አልነበረም፡፡ በመሆኑም ሀገሪቷ በዚህ ረገድ የገባቻቸዉን ዓለም አቀፍ ግዴታዎች ከማሟላት አንፃር ክፍተት ፈጥሮ ቆይቷል፡፡ ከዚህም በላይ ህገ-መንግስታዊ ስርአቱን ተከትሎ መንግስት የዘረጋቸው የፌደራልና የክልል አስተዳደሮች የፍትህ፣ የማህበራዊና ኢኮኖሚያዊ አገልግሎት አሰጣጥ ስርአትና የየዘርፉን የልማት ዕቅዶችና ፖሊሲዎች ዝግጅትና አፈጻጸም ላይ የበኩሉን አሉታዊ ተጽእኖ አሳድሯል፡፡ በመሆኑም የወሳኝ ኩነት ምዝገባ ሥርዓትን በሀገራችን መገንባት አስፈላጊ የሆነባቸው ዝርዝር ጉዳዮች ቀጥለን እንመለከታለን፡፡

Ø ዜጐች በሕገ- መንግስቱ እና በሌሎች ሕጐች የተረጋገጠላቸውን መብቶች በአግባቡ እንዲጠቀሙ ለማስቻል

Ø ዜጎች ማህበራዊና ኢኮኖሚያዊ አገልግሎቶችን በተሟላ ሁኔታ እንዲያገኙ ለማድረግ

Ø በሀገሪቱ የሚዘጋጁ የተለያዩ ፖሊሲዎችና ዕቅዶች በተሟላ መረጃ እንዲደገፍ ለማስቻል

Ø በፍትህ አካላት ማስረጃ አቀራረብና ውሳኔ አሰጣጥ ላይ የሚታዩ ችግሮችን ለመቅረፍ፣

2.2. የወሳኝ ኩነቶች ምዝገባ ጠቀሜታ

ከላይ በአስፈላጊነት ካየናቸዉ መሠረታዊ ዕይታዎች አኳያ የምዝገባ ሥርዓቱ ከሚያስገኛቸው ዘርፈ ብዙ ጠቀሜታዎች በሶስት ዋና ዋና ክፍሎች ይከፈላሉ፡፡ እነዚህም ህጋዊ፣ አስተዳደራዊ እና ስታትስቲካዊ ጠቀሜታዎች በመባል የሚፈረጁ ሲሆን ከዚህ ቀጥሎ በዝርዝር እንመለከታቸዋለን፡፡

2.2.1. አስተዳደራዊ ጠቀሜታ

2.2.1.1. ለግለሰቦች የሚያስገኘው ጥቅም

ከምዝገባ ስርዓቱ የሚገኙ ህጋዊ የወሳኝ ኩነት ምስክር ወረቀቶች እና በመዝገቦች የሰፈሩ ግለሰባዊ መረጃዎች ግለሰቦች ከመወለድ ጀምሮ በማህበረሰብ አባልነታቸዉ ሊደረግላቸዉ የሚገቡ ህጋዊ እዉቅና ለተሰጧቸዉ መብቶች ተጠቃሚ ለመሆን የሚያስችሏቸዉ ህጋዊ ሰነዶች ናቸዉ፡፡ ከነዚህም ጥቅሞች ዋና ዋናዎቹ በኩነቶች አይነት ከታች ተመልክቷል፡፡

1. የልደት ምዝገባ የሚያስገኘዉ ጥቅም

Ø ስም የማግኘት፡- የግለሰቦች ስም አሰጣጥና የዜጎች ስም በመንግስት ሰነድ የሚያዙበት አሰራር መሰረቱ የወሳኝ ኩነቶች ምዝገባ ስርዓት ነው፡፡ የልደት መዝገብ እና ምስክር ወረቀት የግለሰቦችን ስም በህጋዊ እና በዘለቄታው በመንግስት ሰነድ በማደራጀት ዋነኛ የመረጃ መስረቶች ናቸው፡፡ እነዚህ መረጃዎች ለግለሰቦች ወላጀችንና ቤተሰባዊ ዝምድናን ለማወቅ፣ ስምን ለመቀየር የመረጃ ምንጭ በመሆን ከፍተኛ ጥቅም ያስገኛሉ፡፡

Ø ዜግነት የማግኘት፡- ህገ-መንግስታዊ ስርዓቱን ተከትሎ በህገ-መንግስቱ የዜግነት ድንጋጌዎችን በአግባቡ ለመተግበር የመረጃ መሰረቱና ምንጩ የወሳኝ ኩነቶች ምዝገባ ስርዓት ነው፡፡ ህጻኑ/ኗ ልደታቸው ሲመዘገብ በምዝገባው አዋጅ መሰረት ዜግነት ይሰጣቸዋል፡፡

Ø እድሜ ለማወቅ፡- የሰዎች የትውልድ ቀን እና እድሜ የሰነድ ማረጋገጫ መሰረቱ በአግባቡ የተደራጀ የልደት ምዝገባና ምስክር ወረቀት ነው፡፡

Ø የፓስፖርት ለማግኘት፡- የግለሰቦች የፓስፖርት ሰነድ ዝግጅት ዋናው መሰረት የግለሰቦችን ማንነት የሚያረጋግጥ አስተማማኝ የአስተዳደር መረጃ መኖር ነው፡፡ የግለሰቦች ማንነት በመንግስት ሰነድነት የሚዘጋጅበት አሰራር መሰረቱ የወሳኝ ኩነቶች ምዝገባ ስርዓት ነው፡፡ ይሁን እንጅ በኢትዮጵያ በአግባቡ የተደራጀ የምዝገባ ስርዓት ባለመኖሩ ለፓስፖርት ዝግጅት፣ ቁጥጥርና አስተማማኝነት ትልቅ የመረጃ ክፍተት ሆኖ ቆይቷል፡፡

Ø የማንነት ህጋዊ መሰረትን ለመጣል፡- ወላጆችን ለማወቅ፣ ቤተሰባዊ ዝምድናን ለማወቅ፣ አሳዳጊን ለማቅ፣ ማንነትን ለማወቅ፣ ዜግነትን ለመቀየር፣ ስም ለመቀየር፣

Ø መብትን ለማስጠበቅ፡- የውርስ መብትን ለማስጠበቅ፣ የንብረት ባለቤትነት መብትን ለማግኘት፣ በልጅነት ጊዜ የመጠበቅ መብትን ለመጠቀም፣ ለአካል ጉዳተኛ ህፃናት የኑሮ ድጎማ ለማድረግ፣ የበሽታ መከላከያ መድሃኒቶችን/ክትባቶችን ለማግኘት፣ ከወሊድ በኋላ ህፃናትና እናቶች የጤና እንክብካቤ የማግኘት፣ ወጣት ጥፋተኞች ከእድሜአቸዉ ጋር ተመጣጣኝ የሆነ የህግ ውሳኔና ጥበቃ እንዲያገኙ ለማድረግ፣

Ø ዕድሜን መሠረት በማድረግ የሚሰጡ የአገልግሎት መብቶችን ለመጠየቅ፡- ት/ቤት ለመግባት፣ በስራ ለመሰማራት ፈቃድ ለማግኘት፣ የነዋሪነት ወይም የማንነት መታወቂያ ለመጠየቅ፣ መንጃ ፈቃድ ለማውጣት፣ መሳሪያ የመያዝ ፈቃድ ለማግኘት፣ የውርስ መብት ህጋዊነትን ለማግኘት፣ የመምረጥና መመረጥ መብትን ለመጠቀም፣ ለጋብቻ ብቁነት ፈቃድን ለመጠየቅ፣ የጡረታ ዋስትና ለማግኘት ወይም (ቀድሞ) ጡረታ ለመውጣት (ለመጠየቅ)፣ ...ወዘተ

Ø የትውልድ ቦታን መሰረት በማድረግ የሚገኙ መብቶችን በህጋዊ መረጃ ለማቅረብ፡- ወደ ውጪ ሀገር ለመውጣት ወይም ሀገር ውስጥ የመግባት ፈቃድ ለመጠየቅ፣ ለውጭ ሀገር ጉዞ ፓስፖርት ለመጠየቅ፣ ዜግነትን በህጋዊነት ለመመረት፣ ወደ ሌላ ክልል የመግባት ፈቃድ ለመጠየቅ፣... ወዘተ ያገለግላል።

2. የሞት ምዝገባ ማስረጃ

Ø ለሟች ቀሪ ዘመዶች ሟቹ ለመሞቱ ህጋዊ መረጃ በመሆን፣ ውርስ የሚገባቸው የመውረስ ጥያቄ ለማቅረብ፣ የኢንሹራንስ ጥያቄ ለማቅረብ፣ የቤተሰብ ድጎማ ጥያቄ ለማቅረብ፣ በህይወት ለሚኖረው የትዳር ጓደኛ የማግባት ፈቃድ ለመጠየቅ፣ አጠራጣሪ ወይም የሞቱ ምክንያት ወንጀል ለሆኑ ለሚመለከተው አካል ለመጠቆም ወይም ለማመልከት፣ ሞቱ የተፈጸመበትን ቀንና ቦታ በማሳወቅ ህጋዊ መረጃ በመሆን ለግለሰቦች ከፍተኛ ጠቀሜታ ስገኛል፡፡

3. የጋብቻ ምዝገባ ማስረጃ

Ø ጋብቻ ለመመስረቱ ህጋዊ መረጃ በመሆን፡- ጋብቻው ህጋዊ መሆኑን ለማረጋገጥ፣ የጋብቻዉ ውጤት ለሆኑት ህጻናት በቤተሰብ የመጠበቅ ህጋዊ መብትን ለማረጋገጥ፣ ህጋዊ ወራሽነትን ለማረጋገጥ፣ ከተጋቢዎች አንዳቸው ሲሞቱ ቋሚው የኢንሹራንስ ጥያቄን ለማቅረብ፣ ጋብቻ በሚፈርስበት ጊዜ የልጆች አስተዳደግ ለመወሰን፣ ወደ ውጭ ሀገር ለመጓጓዝ ፓስፖርት የማግኘት ፈቃድን ለማቅረብ፣ የልጆችን ህጋዊነት ለማረጋገጥ፣ የራስን ልጆች ህጋዊነት ለመመስረት እንዲሁም ከሌላ የተወለዱትን ለማስመዝገብ፣ ከገንዘብ ተቋማት ብድር ለመበደር፣ ጋብቻዉ የተፈጸመበትን ቀንና ቦታ በማሳወቅ ህጋዊ መረጃ በመሆን፣ ለግለሰቦች ትልቅ ጠቀሜታ አለው፡፡

4. የፍቺ ምዝገባ ማስረጃ

Ø ፍቺ ለመፈፀሙ ህጋዊ ማረጋገጫ በመሆን፡- እንደገና የማግባት ጥያቄን ለማቅረብ፣ ከፍቺ በኋላ የንብረት ክፍፍል ለማድረግ፣ ከፍቺ በኋላ ስለተወለዱ ልጆች ህጋዊ መረጃ ለመሆን፣ ከፍቺ በኋላ በአንደኛቸው የቀድሞ የትዳር ጓደኛ ምክንያት ከሚመጡ የገንዘብ ወይም የንብረት ጥያቄዎች (ዕዳ) ነፃ ለመሆን፣ ፍችዉ ለተፈጸመበት ቀንና ቦታ ህጋዊ መረጃ በመሆን ለማቅረብ ያስችላል፡፡

2.2.1.2. መንግስታዊ ጠቀሜታዎች

የወሳኝ ኩነቶች ምዝገባ መንግስት የሚያወጣቸውን ጥቅል ዕቅዶችና ፕሮግራሞችን መሠረት በማድረግ እስከ ዝቅተኛዉ አስተዳደር ክልል የሚገኘዉን የህብረተሰብ ክፍል አልፎም በቤተሰቦችና በግለሰብ ደረጃ ስለሚሰጡ ልዩ ልዩ ማህበራዊ አገልግሎቶች ወቅታዊ፣ ቀጣይና ቋሚ ክትትል በማድረግ ፍታዊ እንዲሆኑ የሚያስችል አሠራርና ሥርዓት ለመዘርጋት ጥቅም ላይ የሚውሉ መረጃዎችን በማፍለቅ ጥቅም የሚሰጡበት ነው። ከነዚህም ጥቅሞች ውስጥ ዋና ዋናዎቹ ከታች ተመልክተዋል።

1. ዘመናዊ የማንነት መለያ መረጃ እንዲኖር ያስችላል፡- አገሪቱ ከልማዳዊ አሰራር የተላቀቀ የማንነት መለያ የመረጃ ስርዓት እንዲኖራት ያስችላል:: ለምሳሌ:-

Ø የነዋሪነት መታወቂያ/የፓስፖርት ዝግጅት፡- ወሳኝ ኩነቶቸ ምዝገባ በሀገሪቱ ወጥ የሆነ የመታወቂያ ዝግጀት እና አሰጣት ስርዓት እንዲኖር የመረጃ ምንጭ በመ ያ

Ø የመራጮች መዝገቦችን/ ዝርዝሮችን ለማደራጀት

Ø የግብር ከፋይ መዝገቦችን ለማደስ ያገለግላል'

Ø የቤተሰብ መዝገብ ለማደራጀት፡- ቤተሰብ የመንግስትን ጥበቃ እንዲያገኝ በመንግስት ሰነድነት መደራጀቱ ለበርካታ የእለት ተዕለት የአስተዳደርና ማህበራዊ አገልግሎት ተግባራት ትልቅ እገዛ እንዳለው እሙን ነው፡፡ የቤተሰብ መዝገብን ለማደራጀት የመረጃ መሰረቱ አባላቱን የተመለከቱ በዋነኝነት የልደት፣ የሞት፣ የጋብቻና የፍቺ ምዝገባ መረጃዎች ናቸው፡፡

Ø የአገር ደህንነት መረጃዎች፡- በተቀረው ዓለም እንደሚደረገው ወንጀልን ለመከላከልና ዜጎችን ከጥቃት ለመታደግ የግለሰቦች ማንነትና መሰረታዊ ባህሪያት በተለያዩ የመረጃ ስርአት መያዙ የግድ ነው፡፡ በዚህ ረገድ የወሳኝ ኩነቶች ምዝገባ መረጃዎች ለአገር ደህንነት ለሚደራጁ የመረጃ ስርአቶች መሰረት ናቸው፡፡

2. የሕዝብ አገልግሎት ሰጪ አካላት ለሚሰጡት አገልግሎት ስምሪት ለመስጠት

Ø ከበሽታ ለመከላከልና የጤና እንክብካቤ ለማድረግ

Ø የመሬት ይዞታ አስተዳደርን ለመወሰን

Ø የትራንስፖርት ድርጅቶች እድሜንና ማንነትን ለማወቅ፣

Ø የእርዳታና ድጎማ ለመስጠት (ተረጂዎችን ወይም ተጎጂዎችን ለመለየት)

Ø የስፖርትና መዝናኛ የውድድር ስፖርቶች በተለይ እድሜን በማረጋገጥ ወዘተ

3. የእናቶችንና የህፃናትን ጤና ለማሻሻል

Ø በአንድ የማህበረሰብ ክፍል የተከሰቱ ልደቶችን ከያዘው መዝገብ ዝርዝር በመነሳት ለእያንዳንዷ እናትና ለተወለደው ህፃን ልደቱ ከተከሰተበት ጊዜ ጀምሮ ተገቢውን የጤና አገልግሎት እንዲያገኙ ለማድረግ የልደት መዝገቡ መነሻ ይሆናል።

Ø ህፃናትን ከታወቁ የልጅነት በሸታዎች ለመከላከል ክትባት ለመስጠት የአካባቢውን የልደት ዝርዝር የሚያሳየው መዝገብ ትልቅ ጠቀሜታ አለው፡፡ በተለይም በመጀመሪያ የተወለዱ ልጆች፣ ሲወለዱ ዝቅተኛ ክብደት ያላቸውን፣ በተለያየ የጤና ቸግር የተነሳ የአካል ጉድለት ወይም ችግር ያለባቸውን እና በወሊድ ወቅት ችግር የነበረባቸውን ለይቶ በቅርበት ለመከታተልና ወቅታዊ ዕርዳታ በመስጠት የአፈፃፀም አቅጣጫ ለማሳየት የመረጃ ምንጭ ከልደት መዝገብ የሚዘጋጀው የልደት ዝርዝር ነው።

Ø ህጻናት ያእድሜአቸው እንዳይዳሩ ለማድረግ ወይም የልጅነት ጋብቻን ለመከላከል ልደት ምዝገባ ወሳኝ ሚና አለው፡፡

4. በህዝብ ጤና አጠባበቅ ፕሮግራም የተላላፊ በሽታዎች ቁጥጥር

Ø በሞት መዝገቡ የሞት ምክንያታቸው በተላላፊ በሽታ በመያዝ ከሆነ ከግለሰቦች መረጃ በመነሳት አፋጣኝ ክትትል በማድረግ በሽታው እንዳይዛመት ከሟቹ ጋር ግንኙነት ያላቸው ቤተሰቦች ተገቢውን ህክምና በወቅቱ እንዲያገኙ ለማድረግ ያስችላል። በዚህ ረገድ እንደ ሳንባ ነቀርሳ፣ የወባ ወረርሽኝ ... ወዘተ በመሳሰሉት ተላላፊ በሽታዎች ተጠቅተው ከሞቱ ሰዎች መረጃ (ከሞት መዝገቡ) በመነሳት ተገቢውን ወቅታዊና ተከታታይ እርምጃዎችን እያንዳንዱን ቤተሰብ መሠረት ባደረገ መልኩ ለመከታተል እና ተላላፊ በሽታዎችን ለመቆጣጠር ከሟች ጋር ግንኙነት ያላቸውን በመለየት አልፎም ለአካባቢው ህብረተሰብ የበሸታውን መከላከያ ክትባት ለመስጠት ዋነኛው የመረጃ ምንጭ የሞት መዝገቡ ነው።

5. ለሌሎች ማህበራዊ አገልግሎቶች እና ፕሮግራሞች አፈፃፀም

Ø በህፃናት/ልጆች ጥበቃና እንክብካቤ ተግባር ላይ የተሰማሩ የመንግስትና መንግስታዊ ያልሆኑ ተቋማት ከተዘጋጀው የልደት መዝገብ በመነሳት የቤተሰብ ድጎማ እና መሰል ማህበራዊ ግልጋሎት ፕሮግራሞችን የአስተዳደር አፈፃፀምና የክትትል ተግባርን ለማከናወን

Ø የጋብቻ ወይም የፍቺ መጠኖችን መሠረት በማድረግ አካባቢያዊ አገልግሎት ሰጪ ተቋማትን በማቋቋም እና በተለይ የጋብቻ ወይም የፍቺ መጠን ከፍተኛ በሆነበት አካባቢ ልዩ ጥናትና ክትትል ለማድረግ፣

Ø የተማሪን ብዛት እና የመምህራን አቅርቦትን

Ø የመኖሪያ ቤቶች ፍላጎት እና የግንባታ ዕቅድን በማዘጋጀት

Ø ልዩ ልዩ የፍጆታ ዕቃዎችን ለማምረትና ለገበያ ለማቅረብ የሚያስችሉ ዕቅዶችን ለማዘጋጀት ወዘተ የመረጃ ግብዓት በመሆን ያገለግላል፡፡

2.2.2. የወሳኝ ኩነቶች ምዝገባ ህጋዊ ጠቀሜታ

1. በፍትሐ-ብሄር ጉዳዮች፡-

Ø ልጅነትን እና ወላጅነትን (በተለይ አባትነትን) በመወሰን፣

Ø መሞትን እና የሞት ምክንያትን በማረጋገጥ፣ የውርስ እና የኢንሹራንስ ጉዳዮችን በመዳኘት፣

Ø የጋብቻ መኖርንና መፍረስን፣

Ø ለአካለ መጠን ስለመድረስ እና የንብረት ባለቤት የመሆን እድሜን በመወሰን

2. በወንጀል ነክ ጉዳዮች

Ø በወንጀል የተጠረጠሩ ሰዎችን ማንነትና አድራሻ በመለየት እና ወንጀል አድራጊዎችን በትክክለኛ እድሜአቸው መሰረት ቅጣት ለመወሰን የመሳሰሉ የወንጀል ጉዳዮችን በማጣራትና ትክክለኛ ፍትህ ለመስጠ የወሳኝ ኩነቶች ምዝገባ መረጃ አስፈላጊ ነው፡፡

2.2.3. ስታትስቲካዊ ጠቀሜታ

1. አገራዊ የሕዝብ ብዛት እና ስርጭት እንዲሁም ለውጥ ክትትል ለማድረግ፡- በሕዝብ ቆጠራ የተገኘን የአንድ ወቅት መረጃ በማደስ አመታዊና ከዚያም ባነሰ የስነ-ህዝብ መረጃዎችን ለማስላት ከወሳኝ ኩነቶች ምዝገባ በሚገኙ ማለትም የውልደት እና የሞት ልዩነት ወይም የህዝብ ለውጥ (population dynamcis) መከታተያ መረጃዎች ነው፡፡ ግለሰባዊ የስነ-ሕዝብ መረጃዎች በትክክለኛ የማንነት መረጃ ላይ በመመስረት የናሙና እና የሕዝብ ቆጠራ መረጃዎችን ለመሰብሰብ፣ (ስም፣ ቤተሰባዊ ዝምድና፣ ዕድሜ (የትውልድ ቀን)፣ የትውልድ ቦታ፣ … )

የህዝብ ብዛት ስሌት ትክክለኛ የዕድሜና ማንነት መረጃ፣ ከቀበሌ የሚነሳ ዓመታዊ የህዝብ ብዛት መረጃ፣ የትንበያ መረጃ ዝግጅት (projection)፣ ልዩ አገልግሎት የሚፈልጉ ሰዎች ብዛት በተናጥል ዕድሜ (ከአምስት ዓመት በታች የሆኑ ልጆች ብዛት በተናጥል ዕድሜ፣ በትምህርት ዕድሜ ክልል ያሉ ልጆች ብዛት በተናጥል ዕድሜ፣ …)፣ የህዝብ ብዛት ዕድገት ስሌት፣ የዕድገት መለኪያዎች ስሌት (development indicators)፣ የልደት ምጥነት፣ የህጻናት ሞት ምጥነት፣ የእናቶች ሞት ምጥነት፣ የሴት ልጆች የትምህርት ተሳትፎ፣ የህይወት ዘመን ስሌት (Life Expectancy)፣ የሞት ምክንያት በበሽታዎች ዓይነትና የስነ-ሕዝብ አደረጃጀት ለበርካታ የኢኮኖሚና ማህበራዊ የምጥነት መለኪያዎች የማካፈያ (Denominator) መረጃ በማቅረብ - including GDP per Capita,

Demographic Equation

Pt+1= Pt + Bt to t+1 - Dt to t+1 + It to t+1 - Et to t+1

Where፡- t= a given year

Pt+1 = population size at time t+1

Pt= population size at time t

Bt to t+1= the number of births occur b/n t and t+1

Dt to t+1= the number of deaths occur b/n t and t+1

It to t+1= the number of immigrants occur b/n t and t+1

Et to t+1= the number of emigrants occur b/n t and t+1

Bt to t+1 - Dt to t+1= natural population increase

It to t+1 - Et to t+1= net migration

2. በጥናትና በምርምር ተግባር

በዚህ ዘርፍ ወሳኝ ኩነቶች ስታትስቲክስ በሁለት ዋና ዋና መስኮች የጥናትና የምርምር ተግባር ጥቅም ላይ ይውላል።

Ø በስነ-ሕዝብ ስታቲስቲክስ ጥናትና ምርምር (Demographic Study and Research) በስነ­-ሕዝብ የምርምር ተግባር ቀዳሚውን ስፍራ የሚይዙት የሕዝብ ብዛት ግምት (population estimation)፣ የሕዝብ ብዛት ትንበያና (population projection) እና የስነ-ሕዝብ ትንተና ጥናቶች (population analytical studies) ናቸው። እነዚህ የመረጃ አቅርቦትና የትንተና ሥራዎች በዝቅተኛ የአስተዳደር ዕርከን ደረጃ በቀጣይነትና በቋሚነት ሊቀርቡ የሚችሉት ቀጣይና ቋሚ የወሳኝ ኩነት ስታቲስቲክስ መረጃዎች በሕዝብ የክብር መዝገብ የመረጃ ምንጭ አማካይነት ነው።

Ø በህክምና ምርምር ዘርፍ (medical Research)፡- ይኽ የምርምር ዘርፍ የወሳኝ ኩነቶች ስታትስቲክስ በስነ-ሕዝብ የምርምር መስክ ከሚያስገኘው አገልግሎት ጋር በተያያዘ በህክምናው ዘርፍ የህክምና ባለሙያዎች ምርምር የሚያካሂዱበት የሥራ መስክ ነው። በዚህ የምርምር መስክ የወሳኝ ኩነት ስታቲስቲክስ መረጃዎችን በግብዓትነት በመጠቀም በርካታ የህክምና ውጤቶች በጤናው ዘርፍ ተበርክተዋል።

ክፍል ሦስት፡- የወሳኝ ኩነቶች አስመዝጋቢ አካላት እና ደጋፊ ማስረጃዎች

3.1. የወሳኝ ኩነቶች አስመዝጋቢ አካላት

በአገሪቱ የተዘረጋዉን የወሳኝ ኩነቶች ምዝገባ ስርዓት ወጥና ጥራት እንዲኖረዉ በማድረግ ከምዝገባዉ የሚገኙ መረጃዎችን ለህግ፣ ለአስተዳደር እና ለስታትስቲክስ አገልግሎት ግብአት ሆኖ እንዲያገለግል ለማድረግ የኢምግሬሽ ዜግነት አና ወሳኘኝ ኩነቶች ምዝገባ ኤጀንሲ በወሳኝ ኩነት ምዝገባና የብሄራዊ መታወቂያ አዋጅ ቁጥር 760/2004 አንቀጽ 70(2) በተሰጠዉ ስልጣን መሰረት የእያንዳንዱን ኩነት አመዘጋገብ፣ የኩነቶችን አስመዝጋቢዎች በተመለከተ እና ከአስመዝጋቢዎች ወይም ከተመዝጋቢዎች የሚጠበቁ ቅድመ ሁኔታዎች እና ደጋፊ ማስረጃዎች በዝርዝር የያዘ መመሪያ አውጥቷል፡፡ በዚህ መመሪያ መሰረት የእያንዳንዱን ኩነት አስመዝጋቢ ስናይ

1. የልደት አስመዝጋቢ

· የህፃኑ ወላጆች በህይወት ካሉ አባት እና እናት ሁለቱም ወይም ልደትን ለማስመዝገብ ከአቅም በላይ በሆነ ምክንያት ተገኝቶ ልደቱን ማስመዝገብ ያልቻለው ወላጅ አባት ከሆነ ለህፃኑ ወላጅ እናት ልዩ የልደት ውክልና በመስጠት እንዲሁም ተገኝታ ማስመዝገብ ያልቻለችው ወላጅ እናት ከሆነች ለህፃኑ ወላጅ አባት ልዩ የልደት ውክልና በመሰጠት ልደትን ማስመዝገብ ይቻላሉ፡፡

· ከወላጆቹ አንዱ በህይወት የሌለ እንደሆነ በህይወት ያለው ወላጅ የሟች ወላጅንህጋዊ የሞት ማስረጃ ሲያቀርብ ልደቱ ይመዘገባል፡፡

· ችሎታ የሌላቸው ሰዎች በተንከባካቢዎቻቸው ወይም በአሳዳሪዎቻቸው አማካይነት መመዝገብ ይችላሉ፡፡

· ዕድሜው 18 ዓመትና በላይ የሆነ ልደት ምዝገባ አገልግሎት ፈላጊ ልደቱን ራሱ ማስመዝገብ አለበት፡፡

· 18 ዓመት ሳይሞላቸው ልጅ የወለዱ ወላጆች ከሚኖሩበት መደበኛ መኖሪያ ቦታ ካለው ዝቅተኛ አስተዳደር ጽህፈት ቤት ማንነታቸውን የሚገልጽ የድጋፍ ደብዳቤ በማቅረብ የልጃቸውን ልደት ማስመዝገብ ይችላሉ፡፡

· ተጥሎ የተገኘ ህጻን ከሆነ ፖሊስ ወይም አግባብ ያለዉ አካል ያስመዘግባል፡፡

2. የጋብቻ አስመዝጋቢ

· ጋብቻው የተፈፀመው በክብር መዝገብ ሹም ፊት ከሆነ የክብር መዝገብ ሹሙ ጋብቻውን ወዲያውኑ መመዝገብ አለበት፡፡

· ጋብቻው በሃይማኖታዊ ወይም በባህላዊ ስርዓት የተፈፀመ እንደሆነ ተጋቢዎቹ ጋብቻውን ማስመዝገብ አለባቸው፡፡

3. የፍቺ አስመዝጋቢ

· ተፋቺዎች በጋራ ወይም ከተፋቺዎቹ አንዱ ስልጣን ባለው ፍርድ ቤት የተወሰነ የፍቺ ውሳኔን ለክብር መዝገብ ሹም በማቅረብ ፍቺውን ማስመዝገብ አለባቸው፡፡

4. የሞት አስመዝጋቢ

· ከሟች ጋር አብሮ ይኖር የነበረ ሰው ሟች መሞቱን ማስመዝገብ አለበት፡፡

· ከሟች ጋር አብሮ ይኖር የነበረ ሰው የሌለ እንደሆነ የሟች የስጋ ወይም የጋብቻ ዘመዶች፣ እነዚህ የሌሉ እንደሆነ የቅርብ ጎረቤት ወይም ስለሟቹ መሞት የሚያውቅ ማንኛውም ሰው ሟች መሞቱን ማስመዝገብ አለበት፡፡

· በአደጋ ወይም ባልታወቀ ምክንያት ሞቶ ማንነቱ ስላልታወቀ አስክሬን ሪፖርት የተቀበለ ፖሊስ ሪፖርቱ ከደረሰው ቀን በኋላ ባሉት ሦስት ቀናት ውስጥ ሞቱን ማስመዝገብ አለበት፡፡

· የመከላከያ ሠራዊት አባል በግዳጅ ላይ እያለ ከሞተ የክፍሉ አዛዥ በአገር መከላከያ ሚኒስቴር እንደ ክብር መዝገብ ሹም እንዲሠራ ለተመደበው ኃላፊ ሞቱን በማሳወቅ ማስመዝገብ አለበት፡፡

· ሞቱ የተከሰተው በአዳሪ ትምህርት ቤት ወይም በሌላ የጋራ መኖሪያ ስፍራ የሆነ እንደሆነ የተቋሙ ሃላፊ ሞቱን ማስመዝገብ አለበት፡፡

· ሞቱ የተከሰተው በማረሚያ ቤት ውስጥ የሆነ እንደሆነ ወይም የሞት ቅጣት ፍርድ የተፈጸመ እንደሆነ የማረሚያ ቤቱ ኃላፊ ሞቱን ማስመዝገብ አለበት፡፡

3.2. ኩነቶችን ለማስመዝገብ የሚያስፈልጉ ማስረጃዎች

1. ልደትን ለማስመዝገብ ከአስመዝጋቢ/ከተመዝገቢ የሚጠበቁ ማስረጃዎች

· ልደትን ለማስመዝገብ አስመዝጋቢ ወይም ተመዝጋቢ ጊዜው ያላለፈበት የነዋሪነት ወይም ብሔራዊ መታወቂያ ወይም ከዝቅተኛው የአስተዳደር ጽህፈት ቤት መደበኛ ነዋሪነቱን የሚገልጽ የድጋፍ ደብዳቤ ወይም ስደተኛነቱን የሚገልጽ ማስረጃ ወይም የመኖሪያ ፍቃድ ወይም ከሚሰራበት መስሪያ ቤት ባልደረባነቱን እና ዜግነቱን የሚገልጽ የድጋፍ ደብዳቤና የመስሪያ ቤቱን መታወቂያ ወይም የመከላከያ ሰራዊት መታወቂያ ማቅረብ አለበት፣

· ካምፕ/ፕሮጀክት በሚገኝበት አስተዳደር ጽ/ቤት (የምዝገባ ጣቢያ) መደበኛ ነዋሪነት መታወቂያ የሌላቸዉ ልደት አስመዝጋቢወችና ተመዝጋቢወች ልደትን ማስመዝገብ ሲፈልጉ ካምፑ /ፕሮጀክቱ /ፋብሪካዉ የምዝገባ ጽ/ቤቱ በሚገኝበት አስተዳደር ጽ/ቤት አካባቢ መሆኑን በማረጋገጥና ተመዝጋቢወቹ /አስመዝጋቢወቹ የካምፑ/የፕሮጀክቱ/የፋብሪካዉ ሰራተኛ መሆናቸዉን የሚገልጽ ማስረጃ ሲያቀርቡ መመዝገብ ይችላሉ፣

· ልደቱ የተከሰተው በጤና ተቋም ከሆነ አስመዝጋቢው ከጤና ተቋም የተሰጠውን የልደት ማሳወቂያ ምስክር ወረቀት ማቅረብ አለበት፣

· የህጻኑ አሳዳሪ ወይም ተንከባካቢ ልደቱን ለማስመዝገብ ሲቀርብ ከፍርድ ቤት የተሰጠ ሕጋዊ ማስረጃ ማቅረብ አለባቸው፣

· ተጥሎ የተገኘ ህፃን ለማስመዝገብ የሚመጣ ፖሊስ ወይም አግባብ ያለው የመንግስት አካል ማንነቱን የሚገልጽ ሕጋዊ መታወቂያ ወይም ማስረጃ ማቅረብ አለበት፣

· ልደት ተመዝጋቢው የውጭ ዜጋ ከሆነ በኢትዮጵያ ውስጥ የተወለደ መሆን አለበት፣

· ዘግይተውና የምዝገባ ጊዜውን አሳልፈው ለሚቀርቡ ተመዝጋቢዎች በእስር ላይ የቆዩ ከማረሚያ ቤት ማስረጃ፣ በህክምና ላይ ከቆዩ ከጤና ተቋሙ የህክምና ማስረጀ፣ በእምነት ተቋማት በህክምና ሲረዱ የቆዩ ከእምነት ተቋሙ ማስረጃ እና በባህላዊ ህክምና ሲረዱ ከቆዩ ባህላዊ ህክምናውን ካገኙበት አካል ማስረጃ ማቅረብ አለባቸው፡፡

2. ጋብቻን ለማስመዝገብ ከአስመዝጋቢ የሚጠበቁ ነገሮች

· ሁለቱ ተጋቢዎች ጊዜዉ ያላለፈበት የነዋሪነት ወይም ብሔራዊ መታወቂያ ወይም ከዝቅተኛው የአስተዳደር ጽህፈት ቤት መደበኛ ነዋሪነቱን የሚገልጽ የድጋፍ ደብዳቤ ወይም ስደተኛነቱን የሚገልጽ ማስረጃ ወይም የመኖሪያ ፍቃድ ወይም ከሚሰራበት መስሪያ ቤት ባልደረባነቱን እና ዜግነቱን የሚገልጽ የድጋፍ ደብዳቤና የመስሪያ ቤቱን መታወቂያ ወይም የመከላከያ ሰራዊት መታወቂያ ማቅረብ አለበት፣

· ካምፕ/ፕሮጀክት በሚገኝበት አስተዳደር ጽ/ቤት መደበኛ ነዋሪነት መታወቂያ የሌላቸዉ ጋብቻ አስመዝጋቢዎችና ተመዝጋቢዎች ጋብቻን ማስመዝገብ ሲፈልጉ ካምፑ/ፕሮጀክቱ/ፋብሪካዉ የምዝገባ ጽ/ቤቱ በሚገኝበት አስተዳደር ጽ/ቤት አካባቢ መሆኑን በማረጋገጥ ተመዝጋቢዎቹ/አስመዝጋቢዎቹ የካምፑ /የፕሮጀክቱ /የፋብሪካዉ ሰራተኛ መሆናቸዉን የሚገልጽ ማስረጃ ሲያቀርቡ መመዝገብ ይችላሉ፣

· በሙሽራው በኩል ሁለት በሙሽሪት በኩል ሁለት በድምሩ አራት ምስክሮች አገልግሎቱ ያላለፈበት የነዋሪነት/ብሄራዊ ወይም ፓስፖርት ወይም የመከላከያ ሰራዊት መታወቂያ ወይም ማንነታቸውን የሚገልጽ ማስረጃ መቅረብ አለበት፣

· ሙሽራው/ዋ ከዚህ በፊት አግብቶ/ታ የፈታ/ች ከሆነ የፍች ምስክር ወረቀት መቅረብ አለበት፣

· ከ6 ወር ወዲህ በተመሳሳይ ጊዜ የተነሱት ሁለት ሁለት 3 በ 4 የሆነ የተጋቢዎች ፎቶ ግራፍ ማቅረብ አለባቸዉ፣

· በሃይማኖታዊ እና ባህላዊ ስርዓት የተፈፀመ ጋብቻ የተጋቢዎች ምስክሮች ወይም በጋብቻ ስርዓቱ ላይ የታደመ ሰዉ በክብር መዝገቡ ሹም ፊት በአካል ቀርበዉ ፊርማቸዉን ማኖር አለባቸዉ፣

· ዘግይተውና የምዝገባ ጊዜውን አሳልፈው ለሚቀርቡ ተመዝጋቢዎች የዘገዩበትን ምክንያት ማስረጃ ማቅረብ አለባቸው፡፡

3. የሞት ኩነትን ለማስመዝገብ ከአስመዝጋቢ የሚጠበቅ

· ሞቱ የተከሰተው በጤና ተቋም ከሆነ ከጤና ተቋም የተሰጠ ማስረጃ መቅረብ አለበት፣

· አስመዝጋቢዉ ጊዜው ያላለፈበት የነዋሪነት ወይም ብሔራዊ መታወቂያ ወይም ከዝቅተኛው የአስተዳደር ጽህፈት ቤት መደበኛ ነዋሪነቱን የሚገልጽ የድጋፍ ደብዳቤ ወይም ስደተኛነቱን የሚገልጽ ማስረጃ ወይም የመኖሪያ ፍቃድ ወይም ከሚሰራበት መስሪያ ቤት ባልደረባነቱን እና ዜግነቱን የሚገልጽ የድጋፍ ደብዳቤና የመስሪያ ቤቱን መታወቂያ ወይም የመከላከያ ሰራዊት መታወቂያ ማቅረብ አለበት፡

· ሞቱ የሚመዘገበው በግለሰቡ መጥፋት ውሳኔ ምክንያት ከሆነ የፍርድ ቤት ውሳኔ ትክክለኛ ቅጂ መቅረብ አለበት፣

· የጊዜ ገደቡ ባለፈ ምዝገባ ለሚመዘገብ ሞት ስለ ሞቱ መከሰት የሚገልጽ የተረጋገጠ የጽሁፍ ማስረጃ መቅረብ አለበት፡፡ ማስረጃዉ የሚቀርበዉ ከእድር፣ ከቤተክርስቲያን፣ ከመስጅድና ከመሳሰሉት ይሆናል፣

· ሞቱ የተከሰተው በውጭ አገር ዜጋ ላይ ከሆነ ከጤና ተቋም የተሰጠ የሞት ማሳወቂያ ወረቀት ወይም ከእድር፣ ከቤተክርስቲያን፣ ከመስጅድና ከመሳሰሉት መቅረብ አለበት፣

· ዘግይተዉና የምዝገባ ጊዜዉን አሳልፈዉ ለሚቀርቡ ተመዝጋቢዎች በእስር ወይም በህመም ወይም በመሳሰሉት የቆዩ ከሆነ ከሚመለከተዉ አካል ማስረጃ ማቅረብ አለባቸዉ፣

4. የፍች ኩነትን ለማስመዝገብ ከአስመዝጋቢ የሚጠበቅ

· ፍቺው በፍርድ ቤት የተከናወነ መሆኑን የሚገልፅ የፍርድ ቤት ውሳኔ ግልባጭ መቅረብ አለበት፡፡

· አስመዝጋቢ ወይም ተመዝጋቢ ጊዜው ያላለፈበት የነዋሪነት ወይም ብሔራዊ መታወቂያ ወይም ከዝቅተኛው የአስተዳደር ጽህፈት ቤት መደበኛ ነዋሪነቱን የሚገልጽ የድጋፍ ደብዳቤ ወይም ስደተኛነቱን የሚገልጽ ማስረጃ ወይም የመኖሪያ ፍቃድ ወይም ከሚሰራበት መስሪያ ቤት ባልደረባነቱን እና ዜግነቱን የሚገልጽ የድጋፍ ደብዳቤና የመስሪያ ቤቱን መታወቂያ ወይም የመከላከያ ሰራዊት መታወቂያ ማቅረብ አለበት፣

· ካምፕ/ፕሮጀክት በሚገኝበት አስተዳደር ጽ/ቤት መደበኛ ነዋሪነት መታወቂያ የሌላቸዉ ፍች አስመዝጋቢወችና ተመዝጋቢወች ፍች ማስመዝገብ ሲፈልጉ ካምፑ /ፕሮጀክቱ /ፋብሪካዉ የምዝገባ ጽ/ቤቱ በሚገኝበት አስተዳደር ጽ/ቤት አካባቢ መሆኑን በማረጋገጥና ተመዝጋቢወቹ /አስመዝጋቢወቹ የካምፑ/የፕሮጀክቱ/የፋብሪካዉ ሰራተኛ መሆናቸዉን የሚገልጽ ማስረጃ ሲያቀርቡ መመዝገብ ይችላሉ፣

· ፍቺው የሚመዘገበው በህጋዊ ወኪል ከሆነ ህጋዊ ወኪሉ የውክልና ማስረጃ ማቅረብ ይኖርበታል፣

· ዘግይተውና የምዝገባ ጊዜውን አሳልፈው ለሚቀርቡ ተመዝጋቢዎች በእስር ወይም በህመም ወይም በመሳሰሉት የቆዩ ከሆነ ከሚመለከተዉ አካል ማስረጃ ማቅረብ አለባቸዉ፡፡

የመረጃ ምንጮች

1.የኢ.ፌ.ዲ.ሪ ወሳኝ ኩነት ምዝገባ ኤጀንሲ.በወሳኝ ኩነቶች ምዝገባ ስርዓት ግንባታ የከፍተኛ አመራር

ማሰልጠኛ ሞጁል (ረቂቅ) መስከረም 2ዐዐ8 ዓ.ም አዲስ አበባ

2. ለክልል ወሳኝ ኩነት መዝጋቢ ተቋማት የተዘጋጀ የወሳኝ ኩነት ምዝገባ አፈጻጸም መመሪያ ቁጥር 7/2010

3. የየማዕከላዊ ስታትስቲክስ ኤጀንሲ /2ዐዐ2 ዓ.ም (የወሳኝ ኩነቶች) ልደት፣ ሞት፣ ጋብቻና ፍቺ /ምዝገባና ስታትስቲክስ አዲስ አበባ፣

4. የኢፌዲሪ የሕዝብ ተወከዮች ምክር ቤት (2ዐዐ4 ዓ.ም) በአዋጅ ቁጥር 76ዐ/2ዐዐ4 የወጣው የወሳኝ ኩነቶች ምዝገባ እና የብሄራዊ መታወቂያ አዋጅ፣

5. በኢፌዲሪ የሚኒስትሮች ምክር ቤት (2ዐዐ5 ዓ.ም) በደንብ ቁጥር 278/2ዐዐ5 የወሳኝ ኩነት ምዝገባ ኤጀንሲ ለማቋቋም የወጣ የሚኒስትሮች ምክር ቤት ደንብ፣

6.የኢትዮጵያ ንጉሠ ነገሥት መንግስት የፍታሃብሄር ሕግ (1952 ዓ.ም) አዲስ አበባ

7.በፍትህና ሕግ ስርዓት ኢኒስቲትዩት የፍትሕ ስርዓት ማሻሻያ ፕሮግራም /2ዐዐዐዓ.ም/ የወሳኝ ኩነት ምዝገባ ረቂቅ ህግን ለማዘጋጀት የቀረበ ጥናታዊ የጽሑፍ ሪፖርት፣

8.የኢፌዲሪ የወሳኝ ኩነት ምዝገባ ኤጀንሲ/2ዐዐ8 ዓ.ም የወሳኝ ኩነት ምዝገባ መሪ መመሪያ ረቂቅ /ለውይይት የቀረበ/

9.United Nations (2014). Principals and Recommendation For a Vital Statistics System. /Revision 3/ United Nations. New York፣

10. United Nations Economic Commission for Afrrica (2012). Africa Programme on Accelerated Improvement of Civil Registration and Vital Statistics (APAI CRVS), Durban, South Africa.

11. United Nations (2002). Handbook on Training in Civil Registration and Vital Statistics Systems , Series F,no .84 /New York


Show more
0
679
Other News Ethiopia

The near distant GEFITIE/Amharic: ገፍቴ/ Afan Oromo: Gaffite/


Location

Gefitie is located in Arsi Zone of Oromia regional state in Aseko Woreda. This small village, just part of Kebele, is actually very near to the capital city of the country. Chefa Ifa, where Gefitie is part, is the Oromia Europe characterized by cold climate almost year round. Located approximately 230km from Finfinne, the capital city of Oromia Regional state (of course the nations capital city), anyone can assume the area contains at least basic infrastructure like road, power and communication. However, the distant far Gefitie is without even basic health care center except private clinics who operate at their residence without proper care for the very sensitive health related equipment, injections and tablets. Mothers giving life are dying off during delivery due to absence of basic health center. Complications and difficulties during delivery requires mothers to travel for about 25 to 30km by human power, where in some cases mothers passed away on the way. The location has challenged the minimal efforts to construct road to the area. To date the area lacks the basic infrastructure considered as a right for human being.

Population

There are an estimated 100 households in Gefitie, which can make the population not greater 1000. Muslim and Orthodox christian are the two main religions practiced in the area, the former constitutes larger number. There is strong social fabrics in the area, religion make blurred distinction for social affairs including marriage and mourning. Ethiopia has something to share from as far as mutual coexistance of the community is concerned. We celebrate together, Gefitie might be one of the most diversity tolerating area, where there are two slaughters in same events like marriages and funerals. Where Muslim hosts the event Christian is given separate cattle/goats/sheep to enjoy among the followers. Imagine how weird this might be among conservatives, who consider there is only one way to heaven. This culture has being practice since time immemorable. For mothers heading to market once in a week neighbors breast is there to feed and religion has lost place here. I am one living witness to get the service from my best friend's mom who is actually a Muslim.

Show more
0
49
https://avalanches.com/et/addisababa__ethiopian_diaspora_in_uk_northern_ireland_respond_to_pm_call_1904524_04_01_2022

Ethiopian diaspora in UK, Northern Ireland react to PM call

Ethiopian Diaspora In UK, Northern Ireland Respond To PM Call

Culture and Tourism

January 4, 2022BEHAK

Reacting to Ethiopia's Prime Minister Abiy Ahmed's call, Ethiopians in the UK, Northern Ireland say they are getting back home to show that Ethiopia is quiet and great for venture and the travel industry.

The Ethiopian Embassy in London facilitated a goodbye service for Ethiopians and individuals of Ethiopian beginning in the United Kingdom and Northern Ireland returning home reacting to the Great Homecoming Challenge, as indicated by the data from the Ministry of Foreign Affairs of Ethiopia.


Ethiopian Ambassador in London, Teferi Melese, recognized Ethiopians in the diaspora for supporting their country in the midst of its necessities, fighting excessive outside pressures, and putting unlawful trade of unfamiliar money down.


He, specifically, appreciated the steadfast help that the Defend Ethiopia Taskforce in the UK has been doing in monitoring the interests of Ethiopia and its kin.


Reviewing the $137,000 assembled from Ethiopians and individuals of Ethiopian plunge in supporting different causes in Ethiopia, Ambassador Teferi repeated his certainty that the monetary help would keep on strengthening the economy and restore impacted individuals and recreate obliterated framework.


The Home Coming Challenge would likewise give the Home Comers the chance to observe the truth on the ground and backing endeavors to change the bogus accounts on the circumstance in Ethiopia and energize the progression of the travel industry to the country, he said.


Mr Zelalem Tesema, Coordinator of the Defend Ethiopia Taskforce in the UK, said they are making a beeline for Ethiopia to show the world that Ethiopia is serene and ready for carrying on with work and the travel industry.

Diaspora individuals, as far as concerns them, said they are reacting to the public authority call to effectively take part in the remaking and recovery endeavors.

Show more
0
17
https://avalanches.com/et/addisababa__ethiopia_covid19_weekly_deaths_doubles_1904522_04_01_2022

The Ministry of Health of Ethiopia report shows that the number of weekly deaths has doubled during last week ended Sunday January 2, 2022 compared to the previous week ended December 26, 2021.

The number of deaths the country reported last week has increased to 60 from 32 the previous week.

Out of the total 79, 039 tested last week ended January 2, 2022, the Ministry has found 27,960 COVID-19 positive and reported 60 deaths.

While the previous week from December 20 to December 26, 2021, the total number of COVID-19 deaths the country reported was 32. Out of the total of 77,083 people tested during the week ended December 26, 2021, a total of 22,321 people were found COVID-19 positive.

Over the past few weeks, the number of COVID-19 infected people in Ethiopia from those tested has also been showing increment jumping to 35 percent on average for the last week.


In its daily COVID-19 related report the Ministry indicated that out of 6,176 tested in 24 hours 2,140 are found positive. Out them 442 are in severe condition, according to the January 3, 2021 report of the Ministry.

Up to January 3, 2022, out of the total of 428,796 people found COVID-19 positive, a total of 6969 people in Ethiopia have lost their lives because of COVID-19. So far Ethiopia has also conducted COVID-19 laboratory tests for a total of 4,137783 people and vaccinated 9,357,253.

Show more
0
19
https://avalanches.com/et/addisababa_manchester_citys_laporte_and_sterling_end_leicester_comeback_in_63_t1904067_26_12_2021

Manchester City were ruthless, fell asleep, and then awoke to end finally a Leicester resistance that came in a sparkling second-half riposte to the champions, who were 4-0 up at the break. Yet the story might have ended differently if Brendan Rodgers’ men had been as ruthless as City.

When James Maddison slipped in Kelechi Iheanacho on 70 minutes, the Nigerian was stopped by a defiant Ederson from moving the visitors to only 5-4 behind and Marc Albrighton later spurned a headed chance to do the same. If either opening had been taken, who knows what the closing phase might have thrown up.

Jan Bednarek pushes Southampton past Moyes’ slumping West Ham

Pep Guardiola, then, is bound to hate a slipshod passage from City while surely marvelling at the opening 45 minutes. The bottom line is the champions have 17 goals in their past three games and remain leaders after completing half their 38 Premier League matches, having won their last nine.

Guardiola left Phil Foden and Jack Grealish on the bench again, as he plotted to continue a winning run against opponents who had Jamie Vardy among their substitutes. Whatever the thinking from Rodgers, this seemed to make the Foxes’s challenge even tougher as the No 9’s pace could have snared City on the counter, any quick ball likely to expose the hardly jet-heeled Rúben Dias and Aymeric Laporte.


Kevin De Bruyne celebrates putting Manchester City 1-0 up against Leicester inside five minutes.Photograph: Matt McNulty/Manchester City FC/Getty Images

The problem, as Guardiola explained in the buildup, is City’s ascendancy is predicated on their hogging of possession. Any defensive weaknesses are nullified if the opposition cannot get hold of the ball. A latest imperious illustration came only five minutes in. Fernandinho’s chip found Kevin De Bruyne, Bernardo Silva’s run along the blindside dragged out defenders and the Belgian’s sweet pirouette inside preceded a cannon of a strike that allowed Kasper Schmeichel zero chance.

The visitors had been overrun virtually from the opening whistle. Further disaster arrived when Riyad Mahrez swung in a corner and Youri Tielemans grappled with Dias. VAR called Chris Kavanagh to the pitchside monitor and, as usual when this occurs, he pointed to the spot. Mahrez blast his kick beyond Schmeichel.

Inside a quarter of an hour there was a strong temptation to deem this contest over but the response was instant, as Maddison saw Ederson tip a 20-yard free-kick on to the bar. The goalkeeper then palmed away the corner and saved a low Ayoze Pérez shot.

Bukayo Saka’s double leads Arsenal’s 5-0 Boxing Day breeze past Norwich

This, though, was the falsest of dawns. Silva, City’s performer of the season, collected and fed De Bruyne. The Belgian is the master of the quick tap-on and he fed João Cancelo this way, the right-back crossed, a flailing Schmeichel pushed the ball into Ilkay Gündogan’s path and he did not miss. Leicester’s shock became deep embarrassment when City scored a fourth. Raheem Sterling ran at Tielemans inside the area, the hapless No 8 fouled him and this was the home side’s second spot-kick. This time, despite Guardiola billing Mahrez as City’s best penalty executioner, it was Sterling who beat Schmeichel.


City had scored 15 goals without reply in their previous two games plus the first 25 minutes of this one. For the resurgent Sterling it was a seventh in his last nine club appearances. Soon there was nearly a sublime eighth. Oleksandr Zinchenko’s left-footed dink was an exhibition-like pass, the ball floating in on a bewitching parabola to Silva, whose volleyed delivery across goal was as good and there was the England man to take aim first-time, but Schmeichel parried.

Leicester did manage a rare foray that set up Luke Thomas from the D but the left-back blazed over. City closed the half how they began: at Leicester’s jugular, De Bruyne’s free-kick wrong-footing Leicester, setting up a Gündogan rocket that Schmeichel beat away.

Rodgers may have missed a whole first-choice rearguard because of injury but the supposed master-tactician was still culpable for a passive performance from his side. But this changed in the 55th minute as a quick break did now unlock City.


Kelechi Iheanacho scores against his old team to bring Leicester back to 4-3 down. Photograph: Anthony Devlin/AFP/Getty Images

It began at the back – Albrighton pinged the ball to Maddison before, really, Dias should have cleaned the playmaker out. He did not, possession was moved to Iheanacho, who returned it and Maddison slid in Leicester’s first, under Ederson’s body.

Seconds later, a near-replica. Maddison pickpocketed Gündogan, left Zinchenko and Fernandinho challenging air, and rolled the ball to Iheanacho, whose assist this time was for Ademola Lookman.

At 4-2 the contest had fresh life. City had done what Guardiola detests: they had surrendered the ball. Fernadinho’s riposte was to head what appeared a fifth until Daniel Amartey intervened and in the next twist in a topsy-turvy affair Iheanacho scored, the striker following up when Maddison’s shot was steered on to his bar by Ederson.


But Laporte rose above Iheanacho and Thomas to meet Mahrez’s corner perfectly and stretch City’s lead again and, after the Iheanacho and Albrighton misses, Sterling made it 6-3.


Show more
0
13

ከማንነትህ ጋር መተዋወቅ!


ችግሮች ሲገጥሙህ ምን ሊያስተምሩህ እንደመጡ ማወቅ አለብህ፤ ለምን ወደ ህይወትህ እንደመጡ ሳታውቅ ከቀረህ ግን ደጋግመው መምጣታቸው አይቀርም!


ከማንነትህ ጋር የምትተዋወቀው ችግር ሲገጥምህ ነው፤ አንዳንዴ ፈጣሪ በምን መንገድ ሊያስተምርህ ወይ ታላቅ ሊያደርግህ እንዳሰበ አታውቅም። ሁኔታዎች ላያስደስቱህ ይችላሉ ግን እመነኝ ወዳጄ እንደዚህ አይቀጥሉም!


0
26
https://avalanches.com/et/addisababa__kefi_to_commence_tulu_kapi_gold_project_in_ethiopia_1903976_23_12_2021

KEFI Minerals showed that it is wanting to begin its Tulu Kapi gold task in Ethiopia in 2022."The organization has intended to be when the security circumstance permits, which is relied upon to be in mid 2022," the organization said in a press explanation.


KEFI investors Yesterday declared that they will distribute an extra 800 million birr for formative ventures including the dispatch of Tulu Kapi. Notwithstanding the Tulu Kapi dispatch it will likewise be apportioned for KEFI's two other improvement projects in Saudi Arabia, Hawaii Copper and Gold and Jibal Qutman Gold.


As per the declaration by KEFI Gold and Copper plc a definitive parent organization of Tulu Kapi Gold Mines S.C and KEFI Minerals Ethiopia Limited, this is a little two-stage capital raising from its 5,000 investors on the London Stock Exchange of £13 million (US$18 million or 800 million Ethiopian Birr)


"KEFI Directors and the actual board contributed over US$2 million which is roughly 100 million Ethiopian Birr in the present capital bringing up in London. By this speculation, joined with their shareholding of over 10% in KEFI, this profoundly experienced senior group which has additionally dealt with a portion of the world's biggest mining organizations shows its full obligation to the advancement plans of the organization, beginning with Tulu Kapi." Said Dr Kebede Belete, Chairman of KEFI Minerals Ethiopia Limited and Deputy Chairman of Tulu Kapi Gold Mines.


"KEFI auxiliary KEFI Minerals Ethiopia Limited has as of now put over US$70 million into Tulu Kapi Gold Mines Share Company and plans to additionally contribute more than $300 million or 13 Billion Ethiopian Birr for Tulu-Kapi project improvement, financed by its generally gathered consortium which incorporates Africa's driving gold plant planner Lycopodium, Africa's driving mining administrations worker for hire Corica alongside different trained professionals and African centered mining lenders." he added.


The Tulu Kapi Gold Project will produce direct work for roughly 1,000 individuals from West Wolega and circuitous work for 5-10 times that number of individuals.


As indicated by the executive, the cutting edge disclosure of the modern scale gold store at Tulu Kapi was around 15 years prior and KEFI was welcome to take control in 2014 to acquaint the most recent global guidelines with the task.


KEFI has from that point forward refreshed the mine plan and effectively buckled down with Government controllers in helping with strategy drives like global ledgers, market-based financing costs, the option to utilize gold value protection or supporting, 70/30 capital proportion in acknowledgment of the capital power of modern scale mining and the consolation of Ethiopian country enrollment for multilateral advancement banks which designate money to African nations specifically.


The Tulu Kapi Gold Project consortium incorporates significant African multilateral improvement banks East African Trade and Development Bank, whose provincial central command is in Addis Ababa, and African Finance Corporation, the immense Nigerian-based advancement bank. These two banks have as of now worked with the Ethiopian Government on a few drives incorporating their work with Tulu Kapi Gold Mines Share Company.


As a component of the Tulu Kapi Project Consortium, the banks marked their underlying arrangement terms sheets two years prior. From that point forward they have finished free specialists due persistence reports and presently anticipate security and other typical necessities like itemized documentation and protections to be fulfilled to help the dispatch of the undertaking.


Foundation

The Tulu Kapi gold store was found and mined on a limited scale by an Italian consortium in the 1930's. Nyota Minerals Limited obtained the licenses in 2009 and afterward attempted broad investigation and penetrating which finished in an underlying DFS in December 2012 dependent on a 2.0Mtpa handling plant and capital use totalling $290 million.


In December 2013, KEFI Minerals obtained 75% of Tulu Kapi for £4.5 million. This securing cost likens to just $10 per save ounce and gives the data gathered from chronicled use of more than $50 million.


In September 2014, KEFI gained the excess 25% of Tulu Kapi for £750,000 and 50 million offers.


The Ethiopian government became qualified for a 5% free-convey interest in Tulu Kapi after giving of the Mining License in April 2015.


The Exploration Licenses held by KEFI Minerals (Ethiopia) Limited cover a space of around 200 square kilometers over and close to the Tulu Kapi store.


The elevation of the undertaking region is somewhere in the range of 1,600m and 1,765m above ocean level. The environment is calm with yearly precipitation averaging around 150cm.


Tulu Kapi is found around 360km due west of Ethiopia's capital, Addis Ababa. A principle street to Addis Ababa is inside 12km of Tulu Kapi and electrical cables on the primary power network are inside 40km of the undertaking.


Post route

Ethiopia set to end compost, coal, steel bringing in

By BEHAK

RELATED POST

MINING

Ethiopia set to end compost, coal, steel bringing in

SEP 10, 2021 BEHAK

MINING

Ethiopia gold commodity creates $600 million

JUL 5, 2021 BEHAK

MINING

Brattle financial experts present administrative instruments to help utilities

JUN 22, 2021

Most recent

Famous

Moving

KEFI to begin Tulu Kapi gold task in Ethiopia

MINING

KEFI to begin Tulu Kapi gold task in Ethiopia

Ethiopia celebrates Universal Health Coverage Day

Wellbeing

Ethiopia celebrates Universal Health Coverage Day

Ethiopia set to invite 1,000,000 diaspora

Governmental issues

Ethiopia set to invite 1,000,000 diaspora

Ethiopia briefs diplomats in Addis Ababa

Governmental issues

Ethiopia briefs diplomats in Addis Ababa

Inundated Bank of Ethiopia tops private banks in benefit, store

FINANCE

Flooded Bank of Ethiopia tops private banks in benefit, store

Producing

Producing

Tena Oil intends to make 500 new positions

OCT 9, 2021 BEHAK

Producing

Morocco to set up $3.7 billion manure industrial facility in Dire Dawa, Ethiopia

SEP 18, 2021 BEHAK

Producing

Arada gets prominence in Ethiopia inside couple of months

JUL 1, 2021 BEHAK

Fabricating

Ethiopia to burn through $1.9 billion for eatable oil import

JUL 1, 2021 BEHAK

Fabricating

Nissan dispatches the all-new Note Aura in Japan

JUN 15, 2021 BEHAK


MINING

MINING

KEFI to initiate Tulu Kapi gold task in Ethiopia

DEC 23, 2021 BEHAK

MINING

Ethiopia set to end compost, coal, steel bringing in

SEP 10, 2021 BEHAK

MINING

Ethiopia gold commodity creates $600 million

JUL 5, 2021 BEHAK

MINING

Brattle business analysts present administrative instruments to help utilities

JUN 22, 2021

MINING

BIT Mining finishes cash offer for Loto Interactive offers

JUN 18, 2021

Wrongdoing

Wrongdoing

Overcomers of TPLF assault in Amhara portray assault – Amnesty International

NOV 10, 2021 BEHAK

Wrongdoing

Spilled archive opens TPLF plan to assault first Ethiopian armed force

SEP 28, 2021 BEHAK

Wrongdoing

Addis Ababa conveys 27,000 regular citizen wrongdoing witnesses

SEP 24, 2021 BEHAK

Wrongdoing

Ethiopia boycotts three unfamiliar guide organizations

AUG 4, 2021 NBE

Wrongdoing

Eritrean displaced people in Ethiopia rally contradicting TPLF assault

JUL 29, 2021 BEHAK


YOU MISSED

MINING

KEFI to begin Tulu Kapi gold task in Ethiopia

DEC 23, 2021 BEHAK

Wellbeing

Ethiopia celebrates Universal Health Coverage Day

DEC 23, 2021 BEHAK

Governmental issues

Ethiopia set to invite 1,000,000 diaspora

DEC 23, 2021 BEHAK

Governmental issues

Ethiopia briefs diplomats in Addis Ababa

DEC 22, 2021 BEHAK

MINING

KEFI to initiate Tulu Kapi gold task in Ethiopia

DEC 23, 2021 BEHAK

Wellbeing

Ethiopia recognizes Universal Health Coverage Day

DEC 23, 2021 BEHAK

Governmental issues

Ethiopia set to invite 1,000,000 diaspora

DEC 23, 2021 BEHAK

Governmental issues

Ethiopia briefs diplomats in Addis Ababa

DEC 22, 2021 BEHAK

FINANCE

Inundated Bank of Ethiopia tops private banks in benefit, store

DEC 21, 2021 BEHAK

Show more
0
2

Fortnite Battle Royale Tips and Tricks: A Beginner's Guide to Your First Victory Royale


Fortnite Battle Royale: Everything you want to know

Knowing the best fight technique

The most effective method to endure the tempest

Get Fortnite on Android


Fortnite Battle Royale has surprised the world. At the point when an in-game dance move breaks into mainstream society or a hotshot rapper like Drake is energetic about your game, you realize it's the game everybody is playing. Notwithstanding, on the grounds that Fortnite Battle Royale is famous, that doesn't make it simple to play.

Fortnite Battle Royale Tips and Tricks: A Beginner's Guide to Your First Victory Royale


Being awesome at Fortnite Battle Royale is no simple accomplishment, and there's no certain fire method for acquiring a Victory Royale without fail. Notwithstanding, while we can't ensure you'll complete in the best ten each time you play, our manual for playing Fortnite Battle Royale should assist you with excursion endure your companions generally.


In this way, here's beginning and end you want to know about dominating your amigos at Fortnite Battle Royale.

Fortnite Battle Royale Tips for Beginners:


1. Keep away from Busy Areas


You can boost your odds of endurance in Fortnite Battle Royale by avoiding occupied spots on the guide until you're totally compelled to enter them.


Arriving in the more populated spaces of the guide can regularly net you the best plunder and weapons, yet in the event that you're new to the game it's almost certain you'll bite the dust from the get-go.

2. Land on Building Roofs


Except if you're certain a structure is unfilled, going in through the rooftop is regularly the more secure choice. You have less possibility of being shot as you advance higher up or through entryways, and there's frequently a chest stowing away in the rooftop, allowing you a vastly improved opportunity of handling an incredible weapon.


It might require a long time to get an ideal arrival down, yet when you do, arriving on roofs is most certainly going to be a superior choice.

3. Never Run in a Straight Line


Now and then you'll have no real option except to break cover and make a run for it to get in the circle. In any case, don't make it simple for expert marksmen by running in an orderly fashion. Continue to adjust course, regardless of whether just somewhat, and bounce parcels. That will make it harder for an expert sharpshooter to arrange a shot toward you of movement.


Running in a 'Z' design or even sometimes dodging is only another thing you can do to expand your chances of endurance. You might look insane, however essentially that profoundly gifted snapper will not have their kill chance.

4. Keep the In-Game Volume Up


On the off chance that you're paying attention to music or playing with the volume down, you're losing a large portion of your pieces of information. You will not have the option to hear the weak jingle of a close by money box or the strides of an adversary crawling around higher up. Preferably, you need to connect a couple of earphones and have no different interruptions to take advantage of your Fortnite Battle Royale abilities.

5. Play Mind Games with Doors


The overall guidance in games, for example, Battle Royale is to close entryways behind you with the goal that different players can't see you're there. Yet, that accompanies its own dangers. In the event that the entryway is shut, it urges different players to enter as there may be weapons, chests, and ammunition lying around, possibly prompting a gunfight.


Assuming that they see the entryway open, particularly in the early piece of the game when everybody's chasing after stuff, they may choose to leave it and track down more straightforward pickings It's tied in with playing mind games. What do you need the other player to do? Stroll in and put out off your snare or let you be?

6. Hunker When Sniping


The best riflemen in Battle Royale are the people who know a couple of methods that keep them alive and give them better point. To make due as an expert rifleman, make certain to hunch.


Hunkering not just gives your adversary less of you to take shots at, yet it additionally assists with steadying your point. This truly helps assuming that you're attempting to shoot somebody from distance.

7. Try not to Panic When Shot


The best players comprehend that you need to think quick and settle on determined choices to remain alive. Except if an expert sharpshooter's hit you square in the head, the main projectile isn't regularly lethal. Try not to remain in a similar spot searching for the shooter or being shocked. Assemble some cover, then, at that point, work out where the fire's coming from and fight back. It's a lot simpler to track down the shooter and fight back assuming you're at this point not in their sights.


Stowing away is another suitable arrangement. Going around a corner, vanishing over a bluff edge, or dodging behind an article is regularly the most secure choice.

8. Let Other Players Slug It Out


a_beginners_guide_to_fortnite_-_battle_royale_tips_to_put_you_on_top1


Assuming you can see two different players in a firearm fight, it's normally best to hide, stand by calmly and let them slug it out. Odds are they'll harmed each other simultaneously, leaving the victor more vulnerable.


When the weapon fight's finished, the victor will typically proceed to devour whatever the failure dropped, offering you the ideal chance to strike while their watchman is down and gather two loads of treats. Sweet.

9. Prepare to Build


Fight Royale has so many components it tends to be hard to stay aware of all of the endurance instruments you'll require. Regardless of whether you're a Newbie to Fortnite, you presumably definitely realize that you'll require firearms, ammunition, and clinical supplies. Yet, building supplies are almost comparably significant.


A more grounded player coming at you loaded with deadly fury? – Get to building. You can put a divider up, or you can go up. In any case, assuming that the circumstance emerges, you'll need constructing materials to get by until the end.

10. Track down the Best Loot


Indeed, as we expressed over, it's ideal to stay away from the more populated regions. In any case, you ought to likewise realize where you're bound to track down great plunder Towns, plunder boxes, and even llamas are conveying the basics that you really want to get by. While going around actually take a look at structures, vehicles, and different designs yet be careful different players are doing precisely the same thing.

Positioning in Fortnite


With a tad of training and procedure, you'll be well headed to making the leaderboards and overwhelming Fortnite Battle Royale. Try not to go in firearms blasting except if you're ready to deal with it, accumulate assets, and remember the big picture. Getting by to the main 10 and afterward winning the matching is effectively reachable, simply play brilliant and to your qualities.


Share your contemplations and encounters on Fortnite Battle Royale underneath.

Show more
0
38
https://avalanches.com/et/addisababa__the_most_recent_on_the_covid_pandemic_and_the_omicron_variation_the_c1903907_23_12_2021

The most recent on the Covid pandemic and the Omicron variation

The concentrate out of Scotland remembered information for 23,840 Omicron cases and 126,511 Delta cases, from November 1 to December 19. The specialists - - from the University of Edinburgh, University of Strathclyde and Public Health Scotland - - investigated the wellbeing results among those Omicron diseases contrasted and Delta contaminations. There were 15 emergency clinic affirmations among those with Omicron diseases and 856 emergency clinic confirmations among Delta.


"Albeit little in number, the review is uplifting news. The 66% decrease in hospitalization of twofold inoculated youngsters contrasted with Delta shows that Omicron will be milder for additional individuals," James Naismith, head of the Rosalind Franklin Institute and teacher of underlying science at the University of Oxford, who was not associated with one or the other review, said in a composed assertion circulated by the UK-put together Science Media Center with respect to Wednesday.


"The review is thorough yet it is early (consequently may change a piece with more information and more examinations will report in the weeks ahead). It ought to be noticed that some South African researchers have been saying Omicron was milder for quite a while," Naismith said. "Albeit 66% decrease is critical, Omicron can cause extreme disease in the doubly immunized. Accordingly, assuming that Omicron keeps on multiplying like clockwork, it could create a lot a bigger number of hospitalisations than Delta from the twofold inoculated populace."

Show more
0
15

UN orders examination concerning Ethiopia war mishandles


The conflict has caused a compassionate emergency with millions needing food supplies, the UN say The conflict has caused a helpful emergency with millions needing food supplies,


The United Nations Human Rights Council has requested a global examination concerning manhandles did during the contention in Ethiopia.


The European Union had required an extraordinary sitting of the chamber in Geneva later freedoms bunches said infringement carried out during over an extended period of contention may add up to atrocities.


Ethiopia has excused the move as politically propelled. The UN freedoms chamber again cautioned that all sides in the common conflict were submitting serious infringement.


It said there was a danger to the whole locale and approached all gatherings to pull back.

The conflict what began in the northern space of Tigray last year has since spread to different places of the nation and this is Making the country to suffer in many ways.

both party must start to care about their people and stop this war for the sake of the futurity of Ethiopia and its People.

Show more
0
18
https://avalanches.com/et/addis_ababa__a_citizens_perspective_on_the_tigrain_war_1902572_24_11_2021

A citizen's perspective on the Tigrain war

my name is Tiana berkel and I live in Addis Ababa. so this is not a strange topic for Ethiopian citizens but for those who live abroad let me introduce you a little information about the war. the war unofficially started or was initiated in the 3rd of November 2020, when the TPLF (tigrain people's liberation front) attacked in the northern headquarters in Mekelle which made officials revengeful but it got worse through out the year when the TPLF attacked many villages and officials of the Amhara region. and it wouldn't take a genius to figure out that this made the citizens and officials of Amhara very angry. and that's when prime minister dr. Abiy Ahmed joined in one the unofficial war and the reason for that was because the TPLF made a non official voting ceremony after the prime minister forbid it. but the joining of the prime minister took the war to the next level. he cut of all food resources from the who and other resources like telecommunications, airport services and even electricity and water which affected the tigrain people very much but it got worse as the military force of ethiopia started harassing and torturing the innocent tigrain people. they would rape young girls and burn husbands in front of their families and it was officially a terrible war between the military force and tigrain people. the tigrain people started fighting back and now the military force are running.

I have explained the whole war situation and I will now tell you what I think about all of this and my perspective

I honestly am tired of the whole nations and nationalities war. we are one country, we look the same and I can list out millions of similarities . but somehow we still find a way to differentiate ourselves from one another and for what? sure there are some bad people in all tribes and I am not all MS. perfect and I have said many stereotypical statements and everyone has but why does it go to the level that innocent people are being raped, tortured and killed by people who are meant to serve the country. I only have one thing I can say MAY GOD HELP US.

Show more
0
57