ሁሉም ህትመቶች እ.ኤ.አ. MugerET-80580 . ባሕር-ዳር , YeĪtyop’iya Fēdērala

Publications
https://avalanches.com/et/bahir_dar__1292935_04_02_2021

የኢትዮጵያ ስም አጠራር

እኛ በመስራቅ አፍሪካ የምንገኚ ህዝቦች ስለታሪካቺን አንዳንድ ሙሉ

ማስረጃ መሰጠት ብንቺም በተለይ ስለ ስማቺን አጠራር ግን የምናውቀው ነገር ምንም የለም። ሁሉም የውጭ ሀገር ሰወቺ የሰጡን ስም ነው።አብዛኛው የኢትዮጵያ ታሪክ ጸሀፊወች የኢትዮጵያ ማለት ከግሪክ ቋንቋ የመጣ ነው ይላሉ ።

ፊቱ በጸሃይ የተቃጠረ ህዝብ ማለት ነው ብለው ይተረጉሙታል ሀበሻ ማለት ደግሞ ድብልቅ ህዝብ ነው ብለው ይተረጉሙታል ። የኢታሊያን ቅኚ ገጂወች ኢትዮጵያን ሙሉ በሙሉ ተቆጣጥረው በነበሩበት ጊዜ ከላይ የተጠቀሱ ሁለት ስሞቺንን ትተው ኢጣሊያቂ ምራባዊት አፍሪካ የሚል ስም ሰጥተውን በዚህ ስም በይፋ ስንጠራ ነበር።

ይህ ስም ኢርትራንነ ሱማሌን የሚያጠቃልል ነበር። ስለስማቺን አሰጣጥ በተመለት ከዚህ በታቺ አቀርባዋለሁ

1ኛ የኢትዮጵያ ታሪክ ሙሁር የሆኑት ኮንቲሮሊኒ በ 1937 ዓም በደረሰው መጺሀፍ የራሱን መንግስት ያወጣው ስም ኢጣሊያቂ ምራባዊት አፍሪካ የሚለውን አጠራር ወደ ጎን በመተውና በመቃወም ኢትዮጵያና ህዝቦቿ በተባለው መጺሀፉ ከ3 በላይ የተጠቀሱ ስሞች ኢትዮጵያ የሚለውን በመምረጥ ትክክለኛ ስማቺን መሆን እለበት ስለአመነበት አስፍሮታል። 1000 ዓመት ከክርስቶስ ልደት በፊት ይኖር የነበረ ታዋቂው የታሪክና የግጥም ደራሲ ሆሜር ሀገራቺንን ኢትዮጵያን እያለ ገጥሞላታል። ከሱ በፊትም መጺሀፍ ቅዱስ ብሉኪዳን የኢትዮጵያ ስም ተጠቅሶ ይገኛል ። ስለዚህ ኢትዮጵያ የሚለው ስማችን ጥንታዊነቱ አያጠራጥርም ። ኮንቲ ሮሊኒ ከላይ በተጠቀሰው መጺሀፍ ሀበሻ ማለት በአረበኛ ቋናቋ ድብልቅ ህዝብ ከሚለው ቃለ የተወሰደ ነው የሚለው አባባለ ከእውነት የራቀ መሆኑን ሀበሻ ስማችን ከኢትዮጵያ ስማቺን በጥንታዊነት ቀደምትነት እንዳለው ኮንቲ ሮሲኒ ጠቅሶ የኢትዮጵያ የተለመደው ከክርስቶስ ልደትበኋላ ሲሆን ሀበሻ ግን ከክርስቶስ ልደት በፊት የምንጠራበት ነበር። ኢትዮጵያ የተከለለቺ ከተፈጥሮዊ ገጽታዋ አንድ ምድረ ገጽ አንድነት ያላትአገር ስትሆን ዋና አካሎ ግዙፍ የሆኑ ተራራማ ቦታወቿ ናቸው።እንደዝሁም ጥለቀት ባላቸው የመሬት ቁፋሮ የተከፋፈሉ ከፍተኛ ቦታወች ናቸው።የሰሜን የናይል ቆላማ ቦታ ቅጥያ ሲሆን እንደዝሁም በደቡብ በኩል ቆላማ ቦታ ያዋስናታል። ኢትዮጵያ በዘርዋ በኩል ዋናው የኩሽ ህዝብ ሃገር ተብላ ልትጠራ ትቺላለቺ። በሰሜን ከናይል ወንዝ በሰተምስራቅ እስከ መሃል አካሎ የሆነ አንድ ክፈል ብቻ ተቆርሶባታል። ይህ ማለት በሰሜን ሱዳን ከሰላ አውራጃ ማለት ነው ። ከደቡብ እና ከምስራቅ ከዘሮቿ አንድ ክፍል የሆነው ከቅርብ ጊዜ ወዲህ ተቆርሶባት ይገኛል። ኬንያና ጂቡቲ። አቢሲኒያ ሲባል በደቡብ በኩል አዋሺን የሚያዋስናት ሲሆን ዘርና ቋንቋ የኩሽና የሴምን የወሰዱ ህዝቦች የሚኖሩባት ናት። ባጠቃላይ ኢትዮጵያ ሲባል በተፈጥሮ ምድረ ገጽ እና የዘር ክልል የሚያመለክት ሲሆን አቢሲኒያ ሲባል ግን የአንድ ታሪካዊ ሂደት ወይም ወቅት የሚገልጽ ነው። የኢጣሊያ ቅኝ ገጂወች አውጥተውልን የነበረው 3ኛ ስም ግን በታሪክም ረገድ በቋንቋም ዘርፍ አጉል አጠራር ስለሆነ እንደ ኬንያ ኦጋንዳ ታንዛኒያ የመሳሰሉ በምስራቅ አፍሪካ ስላሉበወቅቱ የነበሩ ፋሺሽታውያን አገዛዝን ሳይፈራ ኮንቲ ሮሲኒ ውድቅ አድርጎታል።

ስለ ስማቺን ከፍተኛ ምርምር ያካሄደው ሰው ፈረንሳዊ ሻን ደረሰ ነው በ አፍሪካ ቀንድ የሚል አርእስት መጽሀፍት ከክርስቶስ ልደት በፊት 1500 አመት በጥንታዊ ግብጽ የተደረገው የባህር ጉዞ ባቲ ቤተ መቅደስ ተቀርጾ የሚገኘው ታሪካዊ ስእል በሚመረመርበት ጊዜ ነበር። የ5 መርከቦች ያቀፈ 350 ባህርተኞች ተካፍለውበት የነበረ ኮንቲ ሮሲኒ በአለም የመጀመሪያ ትልቅ የባህር ገጽታ (ጂኦግራፊ) ጉዞ ብሎ ሰይሞታል። ይህ ታሪካዊ ጉዞ ለማዘጋጀት ስሟን ታዋቂ ያደረገው አታሉ (ራማካ) ማካራ ተብላ የምትጠራ ንግስት ስትሆን እንደ ንግስት የራሶን ሀውልት እንድታሰራ በራሷ ስም ቤተመቅደስ እንድታሰራ በ 18ኛው ዲናስቲ የቱትሞሲስ 1ኛ ልጅ ነት።ይህ አጠራር ግን የሃባሻ ህዝብን የአክሱምን መንግስት ከመሰረቱት አንዱ ሲሆን የስድብ አጠራር አረበኛ ቋንቋ ድብልቅ የሚለው ምንም ግንኙነት የለውም በዚህ መሰረት ኢትዮጵያ አቢሲኒያ ተብላ ትጠራለቺ ። በጥንትጊዜ አረቦች “ቀይ ባህር ባህር አል ሃባሻ “| ብለው ይጠሩት እንደነበር ኮንቲ ሮሲኒ ባወጣው የጥንት ጂኦግራፊ ካርታ ያስረዳል በዚህም መሰረት ንጉስ ኢዛና የ አቢሲኒያ ንጉስ ተብሎ ነበር ይጠራ የነበረው ።

ቦታም በሚመለከት በቶካር ለምሀር አካባቢ መሆን እንዳለበት ብሎ ደምድሟል። ጆንጆሬስ የግብጽ መርከቦች የንግድ

መሆናቸውም ከአመለከተ በኋላ ለወረራና ለዘረፋ የሚውል የጦር መሳሪያ እንዳልጫኑ የሚሄዱበት ሀገርም ንግድ በደላማዊ መንገድ የሚካሄድበት ሰላም ወዳድ መሆናቸውን ሀገሩንም የእግዚሃብሄር ሀገር ተብሎ የሚጠራ ቅዱስ ሀገር መሆኑን የሁለት ሀገሮች (ግብጽና ቱርክ) የጋራ እግዚሃብሄር በአሞን የሚያምኑ መሆናቸውን ይገልጻል። ባህርተኞች ያረፉበት ቦታም በኤደን ባህረ ሰላጤ አካባቢ በሆን እንዳለበት ገምቷል። ስለዚህ ዘረፋ ሊካሄድ እንደማይችል ይገመታል።

Show more
0
74
Show more