Tando Muhammad Khan

There are no advertisements in the Tando Muhammad Khan yet
Other News Shumaila RIND

اچو ته ثقافت ۽ شائستگي سان جڙي وڃون٠٠!!


(شمائلا رند)


اڄ جڏھن اسان جي سنڌي سماج ۾ جتي پنھنجن کي نوازڻ جو سلسلو عروج آھي ھر طرف ٻه اکيائي واري رجھان گھاڻي ۾ پيڙھجندڙ ماڻھن کي اڳيان وڌڻ بجاء پٺتي ڌڪي ڇڏيو آھي، ذھني اَذيتن ۾ ڏاڍ ۽ جَبر ۾ ڦاٿل غريب اٻوجھ ماڻھن غلامي قبولي ڇڏي آھي،سياسي ۽ سماجي حَوالي سان اسان وٽ ھر ھڪ عام ماڻھو به ٻئي ماڻھو لاء رَنج ۽ تعصب رکي ٿو! ھَٺ،غرور،تعصب پرستي ۾ ايترا غرق ٿي چڪا آھيون جو ھاڻي رشتن تان به ويساه ڀروسو کَڄندو پيو وڃي!پر جيڪڏھن سنڌ جي ماضي جي تاريخ جا سمورا صفحا اٿلائي ڏسون ٿا تنھن وقت ۾ سنڌ ۾ ماڻھو پڙھيل گھٽ ھوندا ھئا پر ھڪ ٻئي لاء احساس رکندڙ ۽ محبتون خوب ونڊيندا ھئا پر ھنيئر جتي سنڌي ماضي جي ڀيث ۾ علمي دنيا ۾ جيتري به ترقي ڪئي اوتري ئي ترقيء اسان جي دلين مان احساس کَسي نفرتن جي ھڪ نواڻ جنم ورتو آھي ھاڻي ته رشتا به ڪا شيء ناھن رھيا! بس پئسي جي پاور ۽ حَوس جنھنڪري ھلندڙ وقت ۾ ماڻھو پئسي کي گڏ ڪرڻ زندگي جي ڪامياب سمجھي ٿو، پئسو پئسو ھا!بس پئسو! مڃون ٿا زندگي جو ڪارونھوار ھلائڻ لاء پسئو ضرور ته ھجي ٿو پر رشتن کان وڌيڪ پئسو ڪيئن ٿو ٿي سگھي۔؟ اسانجي مذھب ۾ رشتن جو احترام ۽ رشتن کي سلامتي سان نڀائڻ قائم رکڻ جي سٺي تاڪيد ٿيل آھي پر پوء اھي سڀ چيزون جن اسانکي ماڻھوء جي مثل باقي ڄڻ جانور بَڻائي ڇڏيو آھي ھتي آئون ھڪ ڳالھ ضرور ڪنديس ته اسان سنڌ واسين ثقافت کي به روڳو ٽوپي اجرڪ سان سلھاڙي محدود ڪري ڇڏيو آھي مڃون ٿا اھي به اسانجي ثقافت جو حصو آھن پر،مختصر جائزو وٺجي ته صرف محدود ثقافتي ڇو؟ صرف ٽوپي اجرڪ ثقافت ڇو؟ پر ان سان گڏ ثقافت جو اھم حصو ٻيو اسان کان ڇو کَسجي ويو آھي،جنھن سان ماڻھن جي سٺائي جي خبر پئجي سگھي،جنھن ماڻھن جي زنده رھڻ جي درست روين جي خبر پئجي سگھي،جنھن ماڻھن اٿڻ،ويھڻ ۽ لھجن جي خبر پئجي سگھي! جيئن ”ٽالسٽاء لکي ٿو؟ ثقافتن سان جڙيل ماڻھو ڪنھن جو حق غضب نٿو ڪري سگھي،ثقافت سان جڙيل سماج جو اھم حصو ھجي ٿو جيڪو ڪنھن لاء غلط نٿو سوچي سگھي، ھڪ اھڙي ثقافت جيڪا ماڻھن مان محسوس ڪئي وڃي جنھن ۾ سٺائي کانسواء ڪجھ به نظر اچي جنھن ۾ جڙڻ کانپوء ڪير ڪنھن لاء تعصب ۽ بغض نه رکي ۽ نه ئي ڪنھن جو نقصان ڪري سگھي جنھن صفت ۾ صرف سٺائي نظر اچي پر بَدنيتي نه!

Show more
0
2

ماڻھو منھنجي ملڪ جا اَٻوجھ اَڻڄاڻ٠٠!!

(شمائلا رند)

سارنگ جي جھڙالي موسم ۾ ھڪ پاسي فطرتي حسن اوج ماڻي ورتي آھي،ڌرتي پنھنجي بَدن تي سائو ويس اوڍيندي ڪيجھر کان ڪارونجھر ۽ ڪشمور کان ڪي ٽي بندر تائين سموري ڌرتي ساوڪ سرھاڻ سان سرشار ٿي ٻَھڪي اٿي آھي ته اتي سنڌ ۾ وسندڙ چوماسي جي بَرساتن جيڪري غريب ماروئڙن جي اھنجن ۾ اضافو به ضرور ٿيو آھي اھي ماروئڙا جن جون جھرندڙ جھوپڙيون ڏسندي ۽ ماني ڳَڀي لاء صدائون غريب عورتن ۽ ٻارڙن جي ڳلن تان ڪرندڙ ڳوڙھا ۽ سمورا منظر ڏسندي ڀٽائي سائين جون ھي سٽون ذھن تي اَٽل بيٺل رھن ٿيون۔؟

”ماڻھو منھنجي ملڪ جا اَٻوجھ اَڻڄاڻ، ڏکن ڏاڌايون جھوپڙيون سکن سَنڌا ڀاڻ، الله تن ۾ آڻ ساڃاه پنھنجي ساھ جي(آمين)

سچ ۾ ته سنڌ ھونئن به ته خوشحال ناھي پر قدرت پاران آيل امتحان اھو صرف انھن لاء ناھي جيڪي متاثر ٿيا آھن پر ھي ته انھن لاء به وڏو امتحان جيڪي مجبور ماڻھن جي واھر ڪرڻ جي حيثيت رکڻ باوجود سندن پَرگھور نٿا لھن ڪيٻائيندا رھن ٿا پنھنجي وت ۽ وس آھر جيڪڏھن ھر ڳوٺ ھر پاڙي ۾ ڪو سَرندي وارو پنھنجي ڀر ۾ ٺھيل ھڪ جھريل جھوپڙي ۾ بک ۾ ستل پتڪڙن ٻارڙن جي ھن ڏکئي وقت ۾ صرف ٻه ويلا ماني جو ذمو کڻي ته يقينن اسان پنھنجو پاڻ جو خود ئي ازالو ته ڪري سگھون ٿا پر حقيقي زندگي جو رستو به اختيار ڪري سگھون ٿا پر افسوس ڳالھيون ڳالھين تي محدود رھجي وڃن دنيا داري جي چَڪر ۾ پاڻ کي سَنوارڻ ۽ ترقي جي راھ ۾ حقيقي زندگيء کان منھن موڙي ڇڏيون ٿا پر اھا به ڪھڙي ترقي جو تيز طوفان يا وسندڙ برسات ۾ ڪرندڙ ڪَچي گھر ۾ بکن ۾ پاھ ٿيل بي پھچ ماڻھن لاء روڳو اکين سان نھاري به نه سگھون!

يقينن ھي سماج جو وڏو الميو آھي انڪري به جو اسان مان احساس مڪمل موڪلائي چڪو آھي، جنھنڪري اچو ته پنھنجين دلين ۾ انسانيت جي ھڪ اھڙي ڇِڪَ ۽ سِڪ پيده ڪريون ته ٻين ڏکن کي پنھنجو ڏک سمجھندي وس آھر سندن مدد کان نه لنوائيون٠

Show more
0
1

مايا نه مَڏي تن وٽ٠٠٠!!


(شمائلا رند)


ھڪ اھڙو سيراب جنھن ۾ ماروئڙا آباد ٿيندا آھن، وسندڙ مينھن ھجي يا مھراڻ جي موج ھڪ اھڙو سيراب جنھن ۾ اڃاري ڌرتي اڃ به ايتري اجھائيندا آھي جو چوطرف ساوڪ کي سانڍيندي آھي جنھنڪري فطري سونھن ۾ پڻ اضافو ٿيندو آھي، پر ھن ڀيري وسندڙ برسات خوشحالي ڪيتري آڻيندي؟ يا آندي آھي؟ اھا باد جي ڳالھ آھي پر في!لحال ھلندڙ آگسٽ جي مھيني ۾ وسندڙ چوماسي جي برساتن جيڪري ڌرتي جي غريب بي پھچ طبقي سميت وچولو طبقو به گھڻون متاثر ٿيو آھي ڳالھ روڳو رحمت مان زحمت بڻجڻ وسندڙ برسات جي ناھي! ڳالھ روڳو ماروئڙن جي ڊَھندڙ ڪَکائن گھرن ۽ جھڳين جي به ناھي، ڳالھ روڳو ٻھراڙين ۾ مسڪين ماڻھن جي پاڻي جي لپيٽ ۾ ايندڙ زمينن جي ناھي،ڳالھ روڳو معصوم بکايل پيٽن جي به ته ناھي،ڳالھ روڳو انھن غريب ھارياڻين جي به ته ناھي جيڪي تَتيء توڙي ٿَڌيء ۾ مردن سان گڏ رنبو ڪن ٿيون ته وَل به ڊوھين ٿيون، ٻھراڙي جون اھي عورتون گاھ به ڪن ٿيون، ته پنھنجين ڍَڳين يعني چوپايو مال به سَنڀالين ٿيون، غربت ۾ بيحالي جي روپ ۾ ٻھراڙين جون اھي عزتدار عورتون جيڪي پنھنجي مٿي جي رئي کي به پوتيء کي به گاھ جي ڪم آڻين ٿيون! ڪجھ پل لاء انھن سمورن مجبورن ماروئڙن، عورتن ۽ ٻارڙن جي پيڙائن، اھنجن کي ڪجھ دير سائيڊ رکي ڳالھ انھن ماڻھن جي ڇِڙي ٿي جن کي انھن ماروئڙن ووٽ ڏئي اقتدار تائين پھچايو آھي، ڳالھ انھن ماڻھن جي به ته ڇِڙي ٿي جيڪي مايا ۽ مَڏيء ۾ غرق ٿيل ھجن ٿا!بيشڪ پنج آڱريون برابر ناھن پر،پنھنجي اڄوڪي سماج ۾ سرندي وارن جو مجبور ماڻھڻ سان ڪھڙو رويو ھجي ٿو؟ ھڪ ته ھت مجبور ماڻھن جي مجبوري مان ھميشه فائدو ورتو ويو آھي ٻيڌاھا ڳالھ به ه ياد اٿم جڏھن ڪورونا وائرس جي شروعاتي حصي ۾ جنھن ۾ به غريب ماڻھو گھڻان متاثر ٿيا ھئا تڏھن حڪومت کان ويندي عام سرنديء وارن جو تن بي بيھچ ماڻھن سان ڪھڙو سلوڪ ڪيو ويو ھو مثال ھڪ عزتدار ۽ مجبور گھراني سان تعلق رکندڙ ڪنھن نوجوان يا ٻڍڙي عورت کي ھڪ عدد صابڻ ھٿ ۾ ڏيئي سوين فوٽو ڪڍي فيسبڪ تي رکڻ سان انھن غريبن جي دل آزاري ته ڪري سگھجي ٿي، پر سندن دل ۾ جاء نٿي اَڏي سگھجي! کانئن بَد دعائون ته ملي سگھن ٿيون پر کانئن دعائون وٺي نٿيون سگھجن نه نه ڪڏھن به نه!! افسوس آھي ھنيئر برسات ۾ جيڪي ماڻھو متاثر ٿيا آھن جن جا گھر ڊَٺا آھن انھن سڀني جا اھي گھر ڏسجن پيا،سندن لَڏپلاڻ به ڏسڻ ۾ ايندي پر ڪو ناھي جو تن اَٻوجھ ماڻھن جي خالي پيٽ تي سوچجي جتي خودغرضي عروج تي ھجي اتي مجبور محروم ماڻھن سان خاوندي ڪيئن ڪري سگھبي! ڪالھ جڏھن برسات ۾ دَربدر ٿيل ھڪ ھنڌ کان ٻئي ھنڌ عارضي ھجرت ڪندڙ ڪنھن ٻڍڙيء عورت جو وڊيو مختصر ڪلپ جڏھن ڏسڻ جي حَواسن تان گذري ٿو تڏھن گھڻي حيرانگي وٺي ٿي ماني خاطر روئيندڙ ھَنجون ھاريندڙ عورت جي دانھن ستين آسمان تي ضرور پھتي ھوندي پر،انھيء ئي ويلي کيس ماني نصيب ٿي به الاھي نه جيڪي ڪا پَڪ ناھي! شايد انھن ئي مجبورن ماڻھن لاء ”استاد بخاري“ لکيو ھو ته *موت ڪو مسئلو ناھي پر زندگي سان جَنگ ڪرڻ وڏو مسئلو آھي!* سَنگدليء جي سماج ۾ احساس سڙندا رھن ٿا بي رحمي،بي قياسي ايتري ته وڌيڪ وئي آھي جو ماڻھن مان انساني ھمدردي مڪمل موڪلائي وئي آھي! برسات جي تباھڪاري کانپوء سنڌ جي وزيراعلي! پاران ھر ضلعي جو درور ڪرڻ سنڌ کي برسات سَٽيل قرار ته ڏنو آھي پر انھيء جو مڪمل ازالو ٿي سگھندو به الاھي نه پَڪ اھا به ناھي پڪ اھا ناھي جو برسات متاثر ضلعن کي جيڪي ھڪ ھڪ ڪروڙ جاري ڪرڻ جو ٻڌايو ويو اھي پر اھي پئسه مستحق ماڻھن تائين منصف طريقي سان کين ڪم اچي به سگھندا الاھي نه! پاڪستان جي وفاقي سرڪار پاران به متاثر ماڻھن ۾ پنجويھ۔پنجويھ ھزار ڏيڻ جي ڳالھ ڪئي وئي آھي پر، خبر ناھي ان ۾ الاھي ڪيترا خاندان محروم رھجي ويندا جن کي بينظير انڪم سپورٽ ۾ شامل ئي ناھي ڪيو ويو پر جيڪڏھن سرڪار چاھي ٿي اھو سمورو رليف غريب ۽ برسات متاثرين تائين پھچي ته انھيء لاء ھڪ پاليسي ھيء به جوڙڻ گھرجي ته متاثر ماڻھن کي جيڪو به ڪجھ ”ڏيو اھو قومي سڃاڻپ ڪارڊ تي ڏيو ته جيئن ڪوبه مستحق ماڻھو انھيء رليف کان محروم نه رھجي وڃي ڇاڪاڻ ته بينظير انڪم سپورٽ تحت ڏيڻ سان ڪيترائي اھي غريب خاندان ته محروم رھجي ويندا جن جا نالا انھيء پروگرام مان خارج ڪيا ويا آھن يا جن کي شروع کان ئي مستحق ھوندي به ھن پروگرام ۾ شال ئي ناھي ڪيو ويو٠

Show more
0
1
Other News Tando Muhammad Khan

معاشري ۾ مظلوم بَڻيل عورت٠٠!!


(شمائلا رند)

جڏھن به جتي به ڪا به عورت ڪنھن مرد پاران فريبي جو شڪار ٿيندي آھي،حَوس جو نشانو بڻبي آھي يا وري تشدد جو شڪار ٿيندي آھي تڏھن مون سميت اڪثر سڀئي احساس مند ماڻھو جن جا روح زخمي ٿي پوندا آھن ڇاڪاڻ ته پاڪستان جي گھڻ رخي ۽ ثقافتي سَماج ۾ عورتن کي نظر انداز ڪرڻ ھڪ الڳ بحث آھي پر،عورتن کي ھٿ وٺي علم کان پري رکي کين غلامي طرف ڌڪي سندن ذھنن کي معذوري جي طرف ڌڪيو وڃي ٿو سنڌ سڄي جي صورتحال ڇا آھي؟ سنڌ ۾ خاص طور تي جن عورتن سان ڏاڍايون پيش اچن ٿيون مردن پاران جبر،بربريت ڦھلائيون وڃن ٿيون، حراسا ڪيو وڃي ٿو جھڙا انيڪ درپيش مسئلا منھنجي خيال ۾ ته ڪافي گھٽ تعداد ۾ اھي رونما ٿيندڙ واقعا جيڪي ميڊيا اڳيان شو ٿين ٿا پر ، اھڙا کوڙ واقعا جيڪي ميڊيا تائين نٿا پھچن نٿا! عورتن جي حَوالي سان پوري ملڪ ۾ سنڌ گھڻو ڀوڳيو آھي جيئن تازو ھنيئر جيڪو واقعو پيش آيو ھڪ نوجوان نياڻي جي پيء پاران سِسي ڌَڙ کان ڌار ڪئي وئي جيڪو واقعو پھرين ته ڪراچي جو ٻڌايو پئي ويو پر پوء وري شايد فيصل آباد جو ٻڌايو ويو جنھن جو سبب به معمولي ڳالھ ٻڌائي پئي وئي ته نياڻي پاران ٻاھر نڪرڻ جيڪري اھو واقعو پيش آيو! جنھن تي بس اھو چئي سگھجي ٿو نه صرف سنڌ پر پوري ملڪ ۾ عورتون ڪٿي به محفوظ ناھن گھرو حَوالي سان پابنديون ھجن،يا کڻي غير مردن پاران پيش ايندڙ واقعا ھجن جيڪي سڀئي گھٽجڻ بجاء زور وٺندا رھن ٿا پر، پاڪستان سرڪار پاران انھن مسئلن تي سنجيدگي ڪٿي نظر نٿي اچي،انساني حقن جا ادارا يا وري پاڪستان ۾ ڪم ڪندڙ NGOS يعني Non Govt Org service طور عورتن جي رھنائي جي خاطر اھڙا ڪي به اپاء يا عمل جڙندي نظر نٿا اچن جن سان عورتن جي زندگيء ۾ ڪا بھتري اچي سگھي!فيصل آباد جي واقعي اھو ظاھر ڪري ڏيکاريو ته پوري ملڪ عورتون مظلوميت جي روپ ۾ زندگيون گذارين پيو پر،منھنجي ذھن ھيٺ ملڪ جي ٻين صوبن کان وڌيڪ سنڌ جي Research ذھن ھيٺ جتي اسان رھون پيا سنڌ ۾ اھڙا کوڙ واقعا پيش ايندا رھن ٿا ميڊيا ۾ رپورٽ ٿيندا رھن ٿا سنڌ ۾ گھريلو عورتون جن سان مردن جو ڪھڙو رويو ھجي ٿو؟ ھڪ ھڪ ڳالھ جواب آساني سان ملي سگھي ٿو پر خاص طور تي تعليمي ادارن ۾ جيڪي مسئلا سامھون اچن ٿا انھن ته اڃان وڌيڪ عورتن کي ڪمزور بڻائي ڇڏيو آھي! ڇاڪاڻ ته سڀني شين جو حل تعليم ھوندو آھي پر سنڌ ۾ ڪي سلجھيل والدين جڏھن کڻي ڪنھن نياڻي کي اعلي! تعليم جي ڪاليجن،يونيورسٽين تائين موڪلين ٿا تڏھن اتي به شاگردڻيون محفوظ نٿيون رھن آخر ڇو۔؟ سنڌ يونيورسٽي جو شروعاتي واقعو جنھن ۾ نائلا رند کي بيدردي سان قتل ڪيو نوشين ۽ نمرتا سميت اھڙا کوڙ واقعا جن جيڪري نياڻين ۾ پڙھڻ جي اتساھ بجاء مايوسي پکڙجي وڃي ٿي ھن اھم مسئلي تي آئون ھڪ تجويز اھا به پيش ڪريان ٿي ته اسپيشلي نياڻين جي سيفٽي لاء ڪاليجن يا يونيورسٽين جي نگراني ڪندڙن کي ايترو پابند بڻجڻ گھرجي ته نياڻين جي رھائش ھاسٽلن تي سندن لاء الڳ گارڊ بيھارڻ گھرجن ته جيئن ڪو ٻاھريون ماڻھو جڏھن ڪنھن ارادي سان اچي ته پھرين انجي انٽري لازمي طور ٿيڻ گھرجي ڪو ماڻھو ڪھڙي ڪم سان اچي ٿو؟ ڪنھن سان ملڻ چاھي ٿو جھڙي پڇا ڳاڇا انتھائي ضروري ھجي انکانپوء به ڪو اڻوڻندڙ واقعو پيش اچي ته يقينن ھر ماڻھو جي ٿيل اھا انٽر به ڪم ۾ اچي سگھي ٿي! ڇو جو سڀئي شاگرد شاگردياڻيون ڳاٽي ٽوڙ فيسون ادا ڪن ٿا پوء کڻي سرڪاري طور تي اھو نه ٿو ڪيو وڃي ته گھٽ ۾ گھٽ تعليمي نظام کي ھلائيندڙن کي اھڙو سسٽم لاڳو ڪرڻ سندن تي فرض بڻجي ٿو پوء اھا انٽري ماڻھن جي انڪري به ڪم ۾ به اچي ٿي الله نه ڪري نياڻين سان اڻوڻندڙ واقعي پيش اچڻ جي صورت ۾ به اصلي جوبدارن کي پڪڙڻ ۾ ڪافي حد تائين سولائي محسوس ٿيندي مطلب ته نياڻين جي پڙھائي جو سسٽم ئي الڳ ھجڻ گھرجي جيڪي پڙھائي کانپوء رھائش تي وڃن ته کين ڪوبه مرد ڏسڻ ۾ نه اچي نه ئي ھو ڊسٽرب ٿين جتي مقرر سرڪاري يا نجي محاظن کي سٺي طرح پابند بنائڻ گھرجي! سنڌ ۾ عورتن جي تعليم گھڻي قدر مذھبي حوالي سان به متاثر ضرور ٿئي ڪجھ ماڻھن جو خيال ته عورت کي پڙھائڻ کانپوء ھوء ڇڙواڳ ٿي ويندي انھن کي ماڻھن به اھو نه وسارڻ گھرجي ته تعليم انسان کي سڌاريندي آھي پر کاريندي ناھي اھو مرد ھجي يا عورت دنيا جيڪا به ترقي ڪئي آھي انھيء ترقي جو راز ۽ سبب بس تعليم بَڻي آھي آئون سمجھان ٿي ته سنڌ ۾ ھر اھو ماڻھو ئي نياڻين جي تعليم جو مخالف ٿي سگھي ٿو جيڪو بخار اچڻ وقت پيناڊال بدران ڳچيء ۾ تعويز ويڙھي ڇڏيندو ھجي ۽ ھر اھو ماڻھو انھيء جي حمايت ۾ ھوندو جيڪو بخار اچڻ تي پيناڊال کائيندو ھوندو چوڻ جو مقصد ته بس مسلمان آھيون اسانجو مذھب اسانکي اعلي! درس ڏي ٿو اسلام جيڪو پيار امن جو مذھب آھي جنھن کان انڪاري قَطعي ناھيون پر ذاتي زندگي ۾ جيترو مذھبي حوالي سان سوچيو وڃي ٿو اوترو سائنسي بنيادن تي به سوچڻ لازمي ھجي ٿو ته جيئن جديد بنيادن تي عورتن جي زندگي ۾ بھتري اچي سگھي ڇو جو ھوء ھن معاشري جو حصو آھن عورتن کي به ته زنده رھڻ جو مڪمل حق ۽ اختيار ملڻ گھرجي٠

Show more
0
1

اَسانجو پيارو پاڪستان٠٠!!


[email protected]

(شمائلا رند)


پاڪستان جي آزاد ٿيڻ کي 75 سال مڪمل ٿي چڪا آھن،اھو سال ۽ تاريخ 14آگسٽ1947ع جڏھن پاڪستان کي ھڪ آزاد ۽ مسلم ملڪ ھئڻ جو اعزاز حاصل ٿيو پاڪستان جي خوش قسمتي اھا به آھي جو پاڪستان جي آزادي جي رات ۽ ڏينھن اسلامي تاريخ ڀلاري مھيني رمضان المبارڪ جي به ڀلاري ۽ 27ھين قدر جي رات ھئي! جنھن کان پوء 30 سيپٽمبر 1947ع ۾ انھيء ساڳئي سال ۾ پاڪستان اقوام متحده جو ميمبر بڻيو! جنوري 1950ع ۾ پاڪستان عوامي ۽ جمھوري طور چين کي تسليم ڪيو گڏوگڏ چين ھڪ سرحدي معادي ھيٺ 750 ميلن جو چورس پاڪستان کي زميني علائقو ڏنو ھو،پر امريڪا اھو پھريون ملڪ آھي، جنھن سڀ کان پھرين پاڪستان ۾ سفارتخانو قائم ڪيو، جڏھن ته پياري ۽ اسلامي ملڪ پاڪستان جي پھرين قرداد به سنڌ جي مقدس ايوان مان پاس ڪئي وئي ھئي، ھن ملڪ جي باني(قائد اعظم محمد علي جناح) جو به تعلق سنڌ جي شھر ۽ ڳوٺ جھرڪن سان ئي ھيو جيڪو ھن وقت ڪراچي به لکيو وڃي ٿو، جيڪو به سنڌ جي گاديء جو ھنڌ ئي آھي،قائد اعظم محمد علي جناح 1913ع ۾ مسلم ليگ ۾ شموليت اختيار ڪئي،انکان پوء 1928ع جڏھن نھرو رپورٽ شايع ڪئي وئي ھئي،تڏھن انجي جواب ۾ 1929ع ۾ قائد اعظم پنھنجا 14 نڪتا به پيش ڪيا ھئا! نومبر جي مھيني 1949 ۾ جڏھن نيشنل بئنڪ آف پاڪستان وجود ۾ آئي،جنھن کانپوء 29فيبروري1956ع ۾ پاڪستان جي قومي اسيمبليء مان ملڪ جو پھريون آئين منظور ڪيو ويو ھو ،جنھن کان پوء ٻيھر 1962ع ۾ ملڪ جو ٻيون آئين نافذ ٿيڻ کان پوء ٽيون آئين جيڪو 1973ع ۾ جيڪو ذولفقار علي ڀٽي پيش ڪيو جيڪو اڄ به موجود ته آھي پر، انھيء تي مڪمل عمل نه ٿيڻ ڪري ھن وقت تائين ملڪ جي عمر 75سال ٿيڻ کانپوء به پاڪستان ڪا خاص ترقي ناھي ڪري سگھيو جيتري ترقي 75 سالن ۾ ٿيڻ کپندي ھئي، ڏسجي ته 14آگسٽ 1947ع ۾ قائداعظم پاڪستان جو پھريون گورنر جڏھن ته پاڪستان جو پھريون وزير اعظم لياقت خان ھيو جيڪو 1951ع ۾ دھشگردن جو نشانو بڻيو اھو ئي سبب آھي جو ان وقت ۾ به پاڪستان ۾ دھشگردن جا پير پختا ٿيل ھئا! ھي لفظ به قائد اعظم جا ئي ھئا ته، ”اولھ جي معاشي نظام انسانيت لاء ڪيترائي ناقابل مسئلا پيده ڪري ڇڏيا آھن،اولھ جي طرز جو معاشي نظام اسان جي ملڪ ۾ خوشحالي ۽ ترقي نٿو پيده ڪري سگھي“ (مولوي تميزالدين) کي پاڪستان جي پھرين دستور اسيمبلي جو اسپيڪر مقرر ڪيو ويو ھو ۽ اھو وقت 5 جولاء 1977ع ھيو جڏھن جنرل ضياء الحق مارشل لا جو ائڊ منسٽريٽر بڻيو! پاڪستاني جھنڊي کي سڀ کان پھرين فرانس ۾ ڦڙڪايو ويو ھو ۽ پاڪستان جو قومي ترانو”عبدالحفيظ جالندنڌري“ پاران سال 1954ع آگسٽ جي مھيني ۾ ئي شايع ڪيو ويو ھيو، ان کان علاوه ذوالفقار ڀٽي پاران ٽيون آئين نافذ ٿيڻ کان پوء ھن 1974ع ۾ پاڻ قاديانين کي غير مسلم قرار ڏنو ھئائين ساڳئي سال ۾ پاڪستان ۾ بئنڪن کي قومي ملڪيت ۾ پڻ آندو ويو ھو، پاڪستان ۾ قائم سَرداري نظام کي ختم ڪرائڻ لاء تحرڪ وٺندي اپريل 1972ع ۾ ذوالفقار ڀٽي پاران قائم سرداري نظام جي خاتمي جو اعلان پڻ ڪيو ويو ھيو،جڏھن ته بلوچستان کي صوبي جو درجو ڏنو ويو ھيو اھو سال 1970ع ھيو، پر ڏسجي ته ھن ملڪ جي ننڍن صوبن کي نظر انداز ڪرڻ کان ويندي ھن ملڪ جي وڏي ۾ وڏي بدقسمتي ته اھا به رھندي پئي اچي جو پاڪستان جي وجود ۾ اچڻ کان وٺي ڪا به جمھوري حڪومت پنجن سالن جو مدو پورو نه ڪري سگھي! جيڪڏھن مڪمل مدو پوري ڪري به سگھي ته، 2008ع کان 2013ع جو پھرين دؤر پيپلز پارٽي جو ھيو، جنھن مڪمل پنج سال پورا ڪيا جنھن ۾ به وزيرن جون بَدليون مقرريون ٿينديون رھيون پر، حڪومتي مدو ضرور پورو ٿيو٠بيحد افسوس سان چوڻون ٿو پوي ته ھن ملڪ جو عام طبقو ته ٺھيو 1948ع ۾ ملڪ جي باني جو ڦڦڙن جيڪري ساھ ۽ ٻين بيمارين ۾ وٽجڻ کانپوء به ۽ انجي روح پرواز ٿيڻ تائين به سندس مڪمل مالڪي نه ٿي سگھي ھئي جو سندس وفات کان اڳ سيريس حالت يا وري وفات کانپوء به سندس مڙھ جَنازي جي لاء بروقت ايمبوينس يا ڪا گاڏي به نه ملي سگھي ھئي! سوچجي ته باقي ھن ملڪ جي عام ۽ غريب لاء ڪھڙي فيسلٽي ميسر ٿيل ھوندي! جنھن جو خواب ملڪ جي سمورن مردن ٻارڙن توڙي عورتن کي پنھنجن پيرن تي بيھارڻ ۽ کين مڪمل حق ياري ملڪ ۾ خوشحالي کي جنم ڏيڻ ھيو، وڏي افسوس سان چوڻون ٿو پوي پاڪستان جي تاريخ ۾ تمام گھٽ وقت وزيراعظم جي عھدي رھندڙ ايوب خان کان وٺي ھن وقت تائين ملڪ ۾ ڪوبه سڌارو ناھي اچي سگھيو ملڪ جي غَلط حڪمراني ۽ منصفاڻي ورڇ نه ھئڻ ڪري ننڍا صوبن جا ماڻھو جن ۾ امير ڏينھو ڏينھن امير ۽ ھر اڀرندڙ سج جيان غربت به ديرا ڄَمائيندي رھي ٿي،بلوچستان يا وري سنڌ جتي بيروزگاري بک بدحالي ته ڪَر ڪڍي ھر وقت بيٺل رھي ٿي پر،ننڍن صوبن ۾ جتي ڪيترائي غريب ماڻھو جن کي پنھنجو گھر ناھي، غربت ۽ مھانگائي عروج تي ھئڻ ڪري ھر چوٿون يا پنجون ٻار اسڪول يعني تعليم کان محروم آھي، جتي تعليمي ادارا علم گاھن بدران قتل گاھ بڻيل ھجن ۽ جتي عورتن کي پنھنجن جائز اسلامي حقن کان ويندي کين سماجي برابري جو به حق حاصل نه ٿي سگھيو ھجي سوچجي ته انھيء ملڪ ۾ باقي ڪھڙي خوشحالي جي اميد رکي ٿي سگھجي؟ ھي اسانجو ملڪ آھي جيڪو اسان کي پنھنجي جان جيان پيارو آھي پر، ھن ملڪ کي وجود ۾ آڻيندڙ انھيء باني جي سوچ فڪر جي ابتڙ ڪندڙ ۽ ھن ملڪ جي ٺھيل آئين جي به توھين ڪندڙ موجوده گڏيل حڪومتي ڌرين سميت ھر وقت جي حڪمرانن مان چَڱائيء جي اميد رکڻ بس ٻَٻرن کان ٻير گھرڻ جي برابر آھي٠

Show more
0
14

اَسانجو پيارو پاڪستان٠٠!!


(شمائلا رند)


پاڪستان جي آزاد ٿيڻ کي 75 سال مڪمل ٿي چڪا آھن،اھو سال ۽ تاريخ 14آگسٽ1947ع جڏھن پاڪستان کي ھڪ آزاد ۽ مسلم ملڪ ھئڻ جو اعزاز حاصل ٿيو پاڪستان جي خوش قسمتي اھا به آھي جو پاڪستان جي آزادي جي رات ۽ ڏينھن اسلامي تاريخ ڀلاري مھيني رمضان المبارڪ جي به ڀلاري ۽ 27ھين قدر جي رات ھئي! جنھن کان پوء 30 سيپٽمبر 1947ع ۾ انھيء ساڳئي سال ۾ پاڪستان اقوام متحده جو ميمبر بڻيو! جنوري 1950ع ۾ پاڪستان عوامي ۽ جمھوري طور چين کي تسليم ڪيو گڏوگڏ چين ھڪ سرحدي معادي ھيٺ 750 ميلن جو چورس پاڪستان کي زميني علائقو ڏنو ھو،پر امريڪا اھو پھريون ملڪ آھي، جنھن سڀ کان پھرين پاڪستان ۾ سفارتخانو قائم ڪيو، جڏھن ته پياري ۽ اسلامي ملڪ پاڪستان جي پھرين قرداد به سنڌ جي مقدس ايوان مان پاس ڪئي وئي ھئي، ھن ملڪ جي باني(قائد اعظم محمد علي جناح) جو به تعلق سنڌ جي شھر ۽ ڳوٺ جھرڪن سان ئي ھيو جيڪو ھن وقت ڪراچي به لکيو وڃي ٿو، جيڪو به سنڌ جي گاديء جو ھنڌ ئي آھي،قائد اعظم محمد علي جناح 1913ع ۾ مسلم ليگ ۾ شموليت اختيار ڪئي،انکان پوء 1928ع جڏھن نھرو رپورٽ شايع ڪئي وئي ھئي،تڏھن انجي جواب ۾ 1929ع ۾ قائد اعظم پنھنجا 14 نڪتا به پيش ڪيا ھئا! نومبر جي مھيني 1949 ۾ جڏھن نيشنل بئنڪ آف پاڪستان وجود ۾ آئي،جنھن کانپوء 29فيبروري1956ع ۾ پاڪستان جي قومي اسيمبليء مان ملڪ جو پھريون آئين منظور ڪيو ويو ھو ،جنھن کان پوء ٻيھر 1962ع ۾ ملڪ جو ٻيون آئين نافذ ٿيڻ کان پوء ٽيون آئين جيڪو 1973ع ۾ جيڪو ذولفقار علي ڀٽي پيش ڪيو جيڪو اڄ به موجود ته آھي پر، انھيء تي مڪمل عمل نه ٿيڻ ڪري ھن وقت تائين ملڪ جي عمر 75سال ٿيڻ کانپوء به پاڪستان ڪا خاص ترقي ناھي ڪري سگھيو جيتري ترقي 75 سالن ۾ ٿيڻ کپندي ھئي، ڏسجي ته 14آگسٽ 1947ع ۾ قائداعظم پاڪستان جو پھريون گورنر جڏھن ته پاڪستان جو پھريون وزير اعظم لياقت خان ھيو جيڪو 1951ع ۾ دھشگردن جو نشانو بڻيو اھو ئي سبب آھي جو ان وقت ۾ به پاڪستان ۾ دھشگردن جا پير پختا ٿيل ھئا! ھي لفظ به قائد اعظم جا ئي ھئا ته، ”اولھ جي معاشي نظام انسانيت لاء ڪيترائي ناقابل مسئلا پيده ڪري ڇڏيا آھن،اولھ جي طرز جو معاشي نظام اسان جي ملڪ ۾ خوشحالي ۽ ترقي نٿو پيده ڪري سگھي“ (مولوي تميزالدين) کي پاڪستان جي پھرين دستور اسيمبلي جو اسپيڪر مقرر ڪيو ويو ھو ۽ اھو وقت 5 جولاء 1977ع ھيو جڏھن جنرل ضياء الحق مارشل لا جو ائڊ منسٽريٽر بڻيو! پاڪستاني جھنڊي کي سڀ کان پھرين فرانس ۾ ڦڙڪايو ويو ھو ۽ پاڪستان جو قومي ترانو”عبدالحفيظ جالندنڌري“ پاران سال 1954ع آگسٽ جي مھيني ۾ ئي شايع ڪيو ويو ھيو، ان کان علاوه ذوالفقار ڀٽي پاران ٽيون آئين نافذ ٿيڻ کان پوء ھن 1974ع ۾ پاڻ قاديانين کي غير مسلم قرار ڏنو ھئائين ساڳئي سال ۾ پاڪستان ۾ بئنڪن کي قومي ملڪيت ۾ پڻ آندو ويو ھو، پاڪستان ۾ قائم سَرداري نظام کي ختم ڪرائڻ لاء تحرڪ وٺندي اپريل 1972ع ۾ ذوالفقار ڀٽي پاران قائم سرداري نظام جي خاتمي جو اعلان پڻ ڪيو ويو ھيو،جڏھن ته بلوچستان کي صوبي جو درجو ڏنو ويو ھيو اھو سال 1970ع ھيو، پر ڏسجي ته ھن ملڪ جي ننڍن صوبن کي نظر انداز ڪرڻ کان ويندي ھن ملڪ جي وڏي ۾ وڏي بدقسمتي ته اھا به رھندي پئي اچي جو پاڪستان جي وجود ۾ اچڻ کان وٺي ڪا به جمھوري حڪومت پنجن سالن جو مدو پورو نه ڪري سگھي! جيڪڏھن مڪمل مدو پوري ڪري به سگھي ته، 2008ع کان 2013ع جو پھرين دؤر پيپلز پارٽي جو ھيو، جنھن مڪمل پنج سال پورا ڪيا جنھن ۾ به وزيرن جون بَدليون مقرريون ٿينديون رھيون پر، حڪومتي مدو ضرور پورو ٿيو٠بيحد افسوس سان چوڻون ٿو پوي ته ھن ملڪ جو عام طبقو ته ٺھيو 1948ع ۾ ملڪ جي باني جو ڦڦڙن جيڪري ساھ ۽ ٻين بيمارين ۾ وٽجڻ کانپوء به ۽ انجي روح پرواز ٿيڻ تائين به سندس مڪمل مالڪي نه ٿي سگھي ھئي جو سندس وفات کان اڳ سيريس حالت يا وري وفات کانپوء به سندس مڙھ جَنازي جي لاء بروقت ايمبوينس يا ڪا گاڏي به نه ملي سگھي ھئي! سوچجي ته باقي ھن ملڪ جي عام ۽ غريب لاء ڪھڙي فيسلٽي ميسر ٿيل ھوندي! جنھن جو خواب ملڪ جي سمورن مردن ٻارڙن توڙي عورتن کي پنھنجن پيرن تي بيھارڻ ۽ کين مڪمل حق ياري ملڪ ۾ خوشحالي کي جنم ڏيڻ ھيو، وڏي افسوس سان چوڻون ٿو پوي پاڪستان جي تاريخ ۾ تمام گھٽ وقت وزيراعظم جي عھدي رھندڙ ايوب خان کان وٺي ھن وقت تائين ملڪ ۾ ڪوبه سڌارو ناھي اچي سگھيو ملڪ جي غَلط حڪمراني ۽ منصفاڻي ورڇ نه ھئڻ ڪري ننڍا صوبن جا ماڻھو جن ۾ امير ڏينھو ڏينھن امير ۽ ھر اڀرندڙ سج جيان غربت به ديرا ڄَمائيندي رھي ٿي،بلوچستان يا وري سنڌ جتي بيروزگاري بک بدحالي ته ڪَر ڪڍي ھر وقت بيٺل رھي ٿي پر،ننڍن صوبن ۾ جتي ڪيترائي غريب ماڻھو جن کي پنھنجو گھر ناھي، غربت ۽ مھانگائي عروج تي ھئڻ ڪري ھر چوٿون يا پنجون ٻار اسڪول يعني تعليم کان محروم آھي، جتي تعليمي ادارا علم گاھن بدران قتل گاھ بڻيل ھجن ۽ جتي عورتن کي پنھنجن جائز اسلامي حقن کان ويندي کين سماجي برابري جو به حق حاصل نه ٿي سگھيو ھجي سوچجي ته انھيء ملڪ ۾ باقي ڪھڙي خوشحالي جي اميد رکي ٿي سگھجي؟ ھي اسانجو ملڪ آھي جيڪو اسان کي پنھنجي جان جيان پيارو آھي پر، ھن ملڪ کي وجود ۾ آڻيندڙ انھيء باني جي سوچ فڪر جي ابتڙ ڪندڙ ۽ ھن ملڪ جي ٺھيل آئين جي به توھين ڪندڙ موجوده گڏيل حڪومتي ڌرين سميت ھر وقت جي حڪمرانن مان چَڱائيء جي اميد رکڻ بس ٻَٻرن کان ٻير گھرڻ جي برابر آھي٠

Show more
0
1
Other News Pakistan
https://avalanches.com/pk/islamabad_contact_for_booking_03214822266_4573208_30_09_2022

Contact For Booking: 0321-4822266

-

We have the most amazing and Talented Escort girls in Islamabad and Rawalpindi.

The most sought after and requested escort profiles in Islamabad are Islamabad escorts.

These are the ladies who are the most beautiful, fascinating, seductive and experienced Escorts of Islamabad.

High society girls feel lonely and want to have fun with you.

They are the perfect companion for anyone who admires beauty with sexual attractiveness.

The Escorts of the Islamabad is the wild companions who try to find hot and adventurous men who satisfy their deep sexual desires.

Islamabad Escorts offers a range of services that cater to a wide range of tastes;

CIM – Come in your mouth, COB Let’s go body, Couples, manual work, Deep Throat, Fingering, Foot fetish, French kiss,

GFE – Experience with girlfriends, Blowjob without a condom, oral sex, Role-playing games, blowjobs and more .

You just have to name it and the hot Girls are ready for what you want.

With their warm curves and their unlimited desire to have sex, the Girls of Islamabad are the Escorts with the highest erotic charge in Islamabad.

Islamabad Girls are the most beautiful and well-kept women who are the best companions to realize your fantasies.

These are seductive, sexy, elegant, passionate and incredibly wet women all the time, you just have to see it to believe it.

Islamabad Escorts are always willing to please you and enjoy every second they spend with their customers.

They are no less than any model or independent escort, Islamabad girls are the best Escorts in Islamabad.

If you have never tried one, I would say that you lack a definitive experience that is only your legacy and that no other escort can reach that level.

-

#CallgirlsinLahore #EscortsinLahore #LahoreEscorts #LahoreCallGirls #Lahore

#CallgirlsinKarachi #EscortsinKarachi #KarachiEscorts #karachiCallgirls #Karachi

#CallgirlsinRawalpindi #EscortsinRawalpindi #RawalpindiEscorts #RawalpindiCallgirls

#CallgirlsinIslamabad #EscorstinIslamabad #IslamabadCallgirls #IslamabadEscorts #Islamabad

Show more
0
10
https://avalanches.com/pk/mardan_waqar_khan_is_a_pakistani_model_actor_singer_waqar_khan_born_in_304453453_24_09_2022

Waqar Khan is a Pakistani Model, Actor, Singer. Waqar Khan born in 30, June 1992 in Mardan Pakistan,

Waqar khan family In Mardan Pakistan. his father Saif Ullah khan is a businessman.

Waqar khan Belong to Pukhtoon family. Waqar completed his graduation in Awkum.

Waqar first drama on Avt Khyber drama name Mor baibay ao naway EP # 09.

Waqar Khan first song title Janan o baran on available on YouTube and all music stores.

Show more
1
5

Hussan Ahmad Ks Aka Hassan Ahmad Khan ( حسان احمد خان) Pakistani Popular Young Pakistani singer


This field has attracted young & dynamic youth towards it & one such name is of a young boy called Hussan Ahmad Ks. He hails from the Pakistani state of Punjab and has gained an edge in this field allowing everyone to take a lead in this and Hussan Ahmad Ks in this industry remains one who is a known name.

Hussan Ahmad Ks (Urdu: حسان احمد خان) was born in Narowal (April 2, 2002) and raised in the main State of Pakistan which is Punjab. In his school life, he began writing rap songs and poetry as a creative. Hussan Ahmad Ks also became a good Pakistani Poem Reciter in his school life. He wins many prizes at that time.

He read many books at early age and he explores his writing skill as well. He is verified on all famous music streaming platforms like Spotify, Jiosaavn, YouTube, Musixmatch and many others.

As a Pakistani Musical Artist & Digital Creator, Hussan Ahmad Ks make many music contents on various kind of social platform. He is also a Poem Reciter, Lyricist, Blogger, writer, and Entrepreneur in Pakistan.

It is generally not easy for an Entrepreneur to be so well accomplished at a young age. But Hussan Ahmad Ks has surpassed every level and made his name in the marketing industry, he is one of those self-made entrepreneurs who can provide you with any and every digital marketing service.

After all, he has worked with more than 700 clients, if that isn’t impressive! A good client base allows the digital marketers to not only build his image but also grow the numbers of clients for the future. Because that way he can help out more brands and companies alongside counting his profits.

One of his quote is “Of course, with hardship comes ease”

  • Facebook: www.facebook.com/hussanahmadks
  • Instagram: www.instagram.com/hussanahmadks
  • Twitter: https://www.twitter.com/hussan_ks

Address: Narowal, Pakistan.

Show more
0
9
Other world news
https://avalanches.com/gh/accra_mcgharbins_network_partner_hrrg_nya_plo_lumumba_foundation_et_al_to4552071_29_09_2022

McGharbins Network partner HRRG, NYA, PLO Lumumba Foundation et al. to stage the biggest youth gathering in Volta Region


All roads lead to the plush auditorium of the Ho Technical University in the Volta Region on Friday 7th to Saturday 8th October 2022 for the biggest youth gathering to be staged in the history of Volta Region for that matter Ghana.


Dubbed: "McGharbins Youth Connect - Fill The HTU Auditorium" is a brainchild of McGharbins Network, a youth-led advocacy group working in the Volta Region strongly supported by the Volta Regional Youth Network, Human Rights Reporters Ghana-NGO, Ghana CSOs Platform on SDGs, National Youth Authority (NYA), LoveAid Foundation, PLO Lumumba Foundation Ghana and hosts of other youth groups in the Region.


The event which comes on the theme: “PURPOSE, PASSION AND PROFIT” is an avenue for young people to connect and identify their purpose, passion and above all the opportunity to realize their full potentials in life while maximizing it to make profits.


It is also geared towards promoting safe spaces for the youth and young people to learn and cultivate essential skills necessary to thrive in the system.


Executive Director of McGharbins Network, Albert Gharbin in an interview with the Human Rights Reporters averred that the much anticipated : "McGharbins Youth Connect - Fill The HTU Auditorium" is the biggest ever youth gathering event to hit the Volta Region aiming to connect young people to opportunities, empower and build their capacities in policies, decision making and leadership to help them thrive in life.


“It seeks to bring together policymakers, children, youths including other stakeholders in the Volta Region to discuss on the topic: “The Volta Regional Development Plan” in alignment with our “National Development Agenda” and within the broader context of the Global Goals".


The 2-day historic event is also expected to bring together young entrepreneurs to collaborate and take advantage of some opportunities being offered by the African Continental Free Trade Area (AfCFTA) to businesses and boost tourism for the numerous tourist sites in the Volta Region.


In addition, it would help promote climate action through public awareness of the Action for Climate Empowerment (ACE) framework as a means to foster local participation, inclusion and build long lasting solutions through the bottom-up approach.


The event will be graced by a line-up of distinguished speakers including Moses B. Arthur, Cwesi Oteng Desmond, Prof. Tonisha Tagoe, Daniel Sarpong, Jesse Agyapong and many others.


The keynote address will be delivered by Kwame A.A Opoku, a Futurist, Global Keynote Speaker, Web 3.0 Builder, Communication Aficionado, Investor, SDGs Advocate & Business Coach.


Mr. Opoku also doubles as one of Africa’s Most Sought After Business and Digital Transformation Coaches with over 15+ Years Experience across 80+ Countries in 4 Continents.


The much-awaited McGharbins Youth Connect event is also intended to help accelerate the quest of developing “GREEN” innovations in the Volta Region and boost Agribusiness.


All youth residing in Volta Region and beyond are cordially invited to fully participate and explore the wonderful opportunities at stake.


Tickets are available for grabs at GH¢20.00 (Regular), GH¢50.00 (VIP) and GHGH¢100.00 (VVIP).


For tickets or more information about the event, please call 0248968311/ 0207409956 or Email: [email protected]


Source:humanrightsreporters.com


Show more
0
6
https://avalanches.com/gh/accra_african_governments_are_weak_in_regulating_digital_spacesadenike_alob4510416_27_09_2022

African governments are weak in regulating digital spaces-Adenike Aloba


Program Director of Dataphyte, Adenike Aloba has taken a swipe at African governments for their weakness or inability to properly regulate the digital space, an act which limits the full enjoyment of the freedom and fundamental human rights of the masses.


She contends that most of the laws and policies by governments geared towards regulating the digital space in the African context have resulted into a lot of internet shutdowns including attack on press freedom and violation of the rights of journalists and activists among others which have been the trend.


“We’ve seen a lot of journalists being attacked online with bots and being thrown, we’ve seen people being tracked and their things being taken out. We’ve also seen the African governments turn towards when they don’t understand anything they shut it down and that has been the tendency so no, we can’t say that they’re doing well”.


Adenike made this known in an interview with the Human Rights Reporter’s Joseph Wemakor on the sidelines of a 2-day ( Sept. 20-21, 2022) Digital Clinic for Civic Actors in Lagos, Nigeria.


Mr. Wemakor sought to know her views on whether the authorities have lived up to expectation when it comes to proper regulating of digital space within the African continent.


The Digital Clinic which brought together some selected journalists and civic actors from across West Africa namely Ghana, Senegal, Sierra Leone and Nigeria was initiated by the Interactive Initiative for Social Impact (Dataphyte) in collaboration with Spaces for Change (S4C).


The training was aimed at exposing civic actors to the threats in the digital world and equip them with knowledge and practical solutions to deal with the threats to help minimize the risks they pose.


Its goal is to help journalists and civil society protect their information, data, devices and communications against digital security threats.


The participants were taken through topic such as Investigative Journalism Practice in the Digital Space: Risks and Rewards, Deep Dive on Digital Rights in the West African Context, Whistleblowing Policy and Practice in the West African Context and Practical Session on Digital Safety Tools.


It includes Digital Safety and Security Through a Gendered Lens, Data Protection Strategies, Roles and Responsibilities, Social Protection and Rapid Response Mechanisms for Whistleblowing and Digital Safety and Practical Session on Digital Safety Schools-Psychological Safety.


As the world transitions to a digital space, threats are fast increasing online, while people’s rights to freedom of expression, access to the internet and privacy among others are being denied, a trend which is a cause of worry.


But Adenike Aloba who equally doubles as the Managing News Editor of Dataphyte believes the authorities have a major role to play in helping citizens overcome these threats to always remain safe.


“This is a challenge being faced across the world, but it is only in African countries we are seeing laws that want to shut down, that want to control rather than figure out a solution that is more long-term”, she bemoaned.


According to her, although some governments are doing better in terms of regulation of the digital space, others are still lagging behind due to a significant lack of trust between the people and governments.


Citing a typical example of bad regulation of the digital space in the African context, he pointed to a social media bill being set up by the Nigerian government which gives the police the power to determine fake news or abuse of the digital space.


For her, dialogue is a means through which governments can help craft better policies and laws to safeguard the digital space.

“Dialogue is important when you are designing a policy or something then there has to be public engagement because of its public policy for crying out loud”.


She called on all and sundry to do everything humanly possible to protect themselves against the threats while advocating strongly for better laws or policies in place that can help promote and protect digital rights.

Source:humanrightsreporters.com

Show more
0
6